Tibbiyot haqida eshitgan ma’lumotlarning hammasi ham haqiqatga mos kelavermaydi. Ba’zan odamlar shunchaki noto‘g‘ri tushunchalarga asoslangan afsonalarga ishonishadi va ularning sog‘lig‘iga zarar yetkazadigan xatolarga yo‘l qo‘yishadi. Keling, eng mashhur tibbiyot afsonalarini haqiqat bilan solishtirib ko‘ramiz.
1. Sovuq havoda yurish shamollashga sabab bo‘ladi
Afsona: Sovuq havoda yurish yoki ochiq deraza oldida o‘tirish shamollashga olib keladi.
Haqiqat: Sovuq ob-havo emas, balki viruslar shamollashga sabab bo‘ladi. Sovuq havoda ko‘p vaqt o‘tkazish immunitetni zaiflashtirishi mumkin, lekin agar organizm mustahkam bo‘lsa, kasallanish ehtimoli kamayadi.
2. Kechasi soch kesish yomonlik keltiradi
Afsona: Kechasi soch kesish yoki tirnoq olish omadsizlik yoki salbiy hodisalarga sabab bo‘ladi.
Haqiqat: Bu shunchaki irim-sirim. Kechasi yoki kunduzi soch kesishning sog‘liq bilan hech qanday bog‘liqligi yo‘q. Muhimi – soch va tirnoqlarni gigiyenik jihatdan to‘g‘ri parvarish qilish.
3. Mobil telefon radiatsiyasi saraton chaqiradi
Afsona: Telefonlarning elektromagnit to‘lqinlari miyaga zarar yetkazib, saraton chaqirishi mumkin.
Haqiqat: Hozircha bunday xulosani tasdiqlovchi ilmiy dalillar yo‘q. Mobil telefonlar ionlashtiruvchi nurlanish tarqatmaydi, shuning uchun ularning saraton chaqirish xavfi juda past.
4. Antibiotiklar har qanday kasallikni davolaydi
Afsona: Antibiotiklar virusli kasalliklarda ham yordam beradi.
Haqiqat: Antibiotiklar faqat bakteriyalarni o‘ldiradi. Gripp, shamollash va boshqa virusli kasalliklar antibiotiklar bilan davolanmaydi. Ularni asossiz qo‘llash organizmga zarar yetkazishi va dori vositalariga chidamli bakteriyalar paydo bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin.
5. Yurak to‘xtaganda odam darhol vafot etadi
Afsona: Agar yurak urishi to‘xtasa, odam darhol hayotdan ko‘z yumadi.
Haqiqat: Yurak to‘xtagandan keyin ham odamni tiriltirish mumkin. Sun’iy nafas va yurak massaji yordamida yurak urishini tiklash imkoniyati mavjud. Bu jarayonda tezkor tibbiy yordam juda muhim hisoblanadi.
Xulosa
Tibbiyotga oid afsonalarga ishonib, sog‘lig‘ingizga zarar yetkazmang! Doimo ilmiy dalillarga asoslangan ma’lumotlarga tayaning va sog‘lom turmush tarziga rioya qiling. Agar biror narsa haqida shubhangiz bo‘lsa, mutaxassis shifokor bilan maslahatlashish eng to‘g‘ri yo‘l bo‘ladi.
