Bobat terapiya haqida ota-onalar ko'pincha nevrolog qabulida eshitadi va darhol «bu bolamni tuzatadimi?» deb so'raydi. Bobat — bolani to'g'ri ushlash va harakatni to'g'ri yo'naltirish orqali yangi ko'nikma shakllantirishga qaratilgan yondashuv. U nerv sistemasidagi zararni tiklamaydi va tashxisni bekor qilmaydi, lekin bolaning kundalik harakatlarini qulayroq va erkinroq qilishga ishlaydi.
Bobat terapiya nima va kimga tayinlanadi
Bobat terapiya (nevrologik rivojlantiruvchi terapiya) — LFK ning bir usuli. Mutaxassis bolaning noto'g'ri odat bo'lib qolgan harakat qolipini kamaytiradi va o'rniga tabiiyroq harakatni «qo'lda yo'naltirib» o'rgatadi. Bu yerda mashqlar soni emas, harakat sifati muhim: bola qanday o'giriladi, qanday o'tiradi, og'irlikni qaysi tomonga tashlaydi.
- bolalar serebral falaji va shunga yaqin harakat buzilishlari;
- motor rivojlanish kechikkan chaqaloqlar va kichkintoylar;
- tana bir tomoni ikkinchisidan sust ishlaydigan holatlar;
- muskul tonusi oshgan yoki pasaygan bolalar;
- muddatidan oldin tug'ilgan va ko'nikmalari kechikayotgan bolalar.
Yondashuv erta yoshda, ko'nikmalar hali shakllanayotgan davrda samaraliroq hisoblanadi. Lekin uni kattaroq bolalarda ham qo'llash mumkin: maqsad o'zgaradi, usul qoladi. Kerak yoki kerak emasligini bolani ko'rgan nevrolog va reabilitolog hal qiladi.
Qanday vazifalarni hal qiladi
Bobat terapiyada vazifa «mashq bajarish» emas, bolaning kundalik hayotida biror harakat osonlashishi bo'ladi.
- boshni va tanani tutishni barqarorlashtirish;
- o'girilish, o'tirish, o'rnidan turish ketma-ketligini o'rgatish;
- og'irlikni ikki tomonga tekis taqsimlashga o'rgatish;
- qo'lni o'yinchoqqa cho'zish va ushlashni yaxshilash;
- ovqatlanish, kiyinish kabi vazifalarni qulaylashtirish.
Natija bola holatining og'irligiga bog'liq. Mutaxassis ham, ota-ona ham bir necha oyga mo'ljallangan aniq va o'lchanadigan maqsad qo'yishi kerak, aks holda kutish va haqiqat o'rtasida tafovut paydo bo'ladi.
Mashg'ulot qanday o'tadi va nechta kerak
Birinchi uchrashuvda mutaxassis bolani kuzatadi: qanday yotadi, qanday o'giriladi, tonusi qanday, qaysi harakat qiyin. Shundan keyin reja tuziladi va uy sharoiti muhokama qilinadi.
- mashg'ulot gilamchada yoki maxsus stolda o'tkaziladi;
- davomiyligi odatda yarim soatdan ko'proq bo'ladi;
- bolani majburlamaydilar — ish o'yin orqali boradi;
- ota-ona ushlash usullarini o'z qo'li bilan o'rganadi;
- kurs haftalab davom etadi, so'ng natija qayta baholanadi.
Bobat yondashuvining asosiy sharti — kun bo'yi davom etishi. Shuning uchun mutaxassis bolani ko'tarish, o'tirg'izish va yotqizish usullarini oilaga o'rgatadi. Jadval va mashg'ulot sonini shifokor belgilaydi.
Qarshi ko'rsatmalar va usul chegaralari
Bu usul yumshoq ishlaydi, lekin uni ham har qanday holatda davom ettirib bo'lmaydi.
- o'tkir kasallik, isitma, bolaning umumiy holsizligi;
- nazoratga olinmagan tirishishlar;
- yaqinda bo'lgan suyak jarohati yoki operatsiya;
- og'ir yurak va nafas yetishmovchiligi;
- terining yallig'lanishi yoki ishlanadigan joydagi yara.
Chegarasi aniq: Bobat terapiya nerv sistemasini davolamaydi, miya zararini tiklamaydi va bola yurib ketishini va'da qila olmaydi. U bolaga mavjud imkoniyatidan ko'proq foydalanishni o'rgatadi va shifokor tayinlagan boshqa yordam bilan birga qo'llanadi.
Uyda nima qilish mumkin
Uyda qiladigan ish — alohida «mashq vaqti» emas, balki kunning o'zini bolaga qulay qilib qurish.
- ko'tarish va o'tirg'izishning o'rgatilgan usulini saqlab qoling;
- o'yinchoqni sust ishlayotgan tomonga qo'yib turing;
- bolani uzoq vaqt bir xil holatda qoldirmang;
- qorinda yotish vaqtini asta-sekin uzaytiring;
- kiyintirish va ovqatlantirishni ham mashqqa aylantiring.
Agar bir usul bola uchun og'riqli yoki noqulay bo'lsa, uni takrorlamang va mutaxassisga aytib qo'ying. Uy rejasini bolani ko'rgan shifokor bilan kelishib oling; Bobat terapiya xizmatining tavsifi qabulga tayyorlanishda yo'l ko'rsatadi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolani mutaxassisga ko'rsatish va reabilitatsiya rejasini tuzish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilsangiz bo'ladi. Yozilish va jadval: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Yozilayotganda bolaning yoshini, bor bo'lsa nevrolog xulosasini va sizni ko'proq tashvishga solayotgan holatni aytib qo'ying. Yondashuvni va mashg'ulot hajmini esa shifokor bolani ko'rgandan keyin belgilaydi.