Bola yurishni o'rganib, tovonini yerga qo'ymay, oyoq uchida yura boshlasa, ota-ona odatda «o'zi to'g'rilanadi» deb o'ylaydi. Haqiqatan ham ko'p bolada bu holat vaqtinchalik va o'tib ketadi. Ammo doimiy oyoq uchida yurish mushaklar, bo'g'imlar yoki nerv tizimi bilan bog'liq bo'lishi mumkin, shuning uchun vaqtida ko'rikdan o'tish kerak. Quyidagi matn mo'ljal beradi; xulosani bolani ko'rgan shifokor chiqaradi.
Nega bola oyoq uchida yuradi
- yurishni o'rganish davrida vaqti-vaqti bilan oyoq uchiga ko'tarilish odatiy hol;
- sababsiz (idiopatik) oyoq uchida yurish — eng ko'p uchraydigan variant, bolaning odatiga aylangan;
- boldir mushaklari va paylarning qisqarishi tovonni yerga qo'yishga imkon bermaydi;
- mushak tonusining oshishi, shu jumladan serebral falaj bilan bog'liq holatlar;
- umurtqa pastki qismi va orqa miya bilan bog'liq holatlar;
- sezgi xususiyatlari: bola oyoq kafti to'liq tegishini yoqtirmaydi;
Nimalarga e'tibor berish kerak
- bola doim oyoq uchida yuradimi yoki faqat shoshilganda, hayajonlanganda;
- tovonni yerga qo'yib tik turishi va o'tirib-turishi mumkinmi;
- boldir mushaklari qattiqmi, oyoq kaftini yuqoriga ko'tarishga qarshilik bormi;
- bir tomonlama bo'lsa — ya'ni faqat bitta oyoq uchida yurish;
Qachon shifokorga, qachon zudlik bilan
Rejali qabulga yoziling, agar bola ikki yoshdan keyin doimiy oyoq uchida yursa, tovonni yerga qo'yib turolmasa, boldir mushaklari qattiq bo'lsa, faqat bitta oyoqda shunday bo'lsa, harakat yoki nutq rivojida kechikish bo'lsa, oldin normal yurgan bola birdan oyoq uchida yura boshlasa.
Zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qiling, agar:
- holat to'satdan, bir-ikki kun ichida paydo bo'lsa;
- oyoqlarda holsizlik va muvozanatning keskin yo'qolishi bo'lsa;
- siydik yoki najas tutmaslik qo'shilsa;
- bel va dumg'aza sohasida og'riq, shish yoki o'zgarish bo'lsa;
- oyoqda kuchli og'riq, shish va isitma bo'lsa;
- jarohatdan keyin bola tovonini yerga qo'ymay qo'ysa.
Qanday tekshiriladi
- yurishni kuzatish: yalangoyoq, poyabzalda, tez va sekin yurganda;
- bo'g'im harakat doirasini o'lchash, tovonni yerga qo'yish sinovi;
- mushak tonusi va reflekslarni baholash;
- bel va dumg'aza sohasini ko'rish, terining holatiga e'tibor;
- ko'rsatma bo'lsa elektroneyromiografiya (ЭНМГ) va umurtqa MRT tekshiruvi;
- ortoped ko'rigi, zarur bo'lsa oyoq va umurtqa rentgeni.
Shifokor nima qiladi
- sababni ajratadi: odat, mushak qisqarishi yoki nerv tizimi bilan bog'liq holat;
- idiopatik variantda kuzatuv, cho'zish mashqlari va mashg'ulotlar belgilanadi;
- ortoped ortez yoki maxsus poyabzal masalasini hal qiladi;
- mushak qisqargan bo'lsa bosqichma-bosqich cho'zish usullari muhokama qilinadi;
- tonus oshgan bo'lsa nevrolog asosiy holat bo'yicha reja tuzadi;
Uyda nima qilish mumkin
- uyda yalangoyoq, turli yuzalarda yurishga imkon bering: gilam, maysa, qum;
- boldirni cho'zish mashqlarini shifokor ko'rsatgan tarzda har kuni bajaring;
- tovonda yurish, cho'nqayib o'ynash, pog'onaga chiqish kabi o'yinlarni qo'shing;
- poyabzalni shifokor tavsiyasiga qarab tanlang, o'zingizdan ortopedik ortez buyurmang;
- bolani doimiy ravishda «tovoningni qo'y» deb qoralamang, o'yin orqali o'rgatish samaraliroq;
Oyoq uchida yurish, tonus va harakat rivoji mavzularidagi materiallar nevrologiya bo'limida jamlangan.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Yurish xususiyatlari bo'yicha bolalar nevrologi va ortoped qabuliga «Sog'lom bolalar» («Здоровые дети») klinikasining quyidagi filiallarida yozilish mumkin. Yozilish uchun: +998 55 055 10 02.
- «Sog'lom bolalar» («Здоровые дети») — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod-17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy. Diqqat: bu filial Toshkentda emas.
Qabulga bolaning yurishi aks etgan qisqa video va eski poyabzalini olib boring. Mashq va ortez turini faqat bolani ko'rgan shifokor belgilaydi.