Bolada atsetonemik sindrom: atseton hidi va takroriy qusish

Bola ertalab uyg'onadi, kayfiyati yo'q, ko'ngli aynaydi va nafasidan o'ziga xos, meva yoki lak eslatadigan hid keladi — keyin takroriy qusish boshlanadi. Bu manzara atsetonemik sindrom (ацетонемический синдром) deb ataladi va ko'proq bir yoshdan maktab yoshigacha bo'lgan bolalarda kuzatiladi. Holat qo'rqinchli ko'rinadi, lekin aksariyat hollarda to'g'ri yondashuv bilan uyda boshqariladi. Quyida uning sababi, belgilari va qachon zudlik bilan shifokor kerak bo'lishini ko'rib chiqamiz.

Atsetonemik sindrom nima

Bolaning tanasida energiya zaxirasi kattalarga nisbatan kichik. Zaxira tugaganda tana energiyani yog'dan ola boshlaydi va bu jarayonda keton tanachalari — shu jumladan atseton — hosil bo'ladi. Ular to'planib qolsa, qusish markazini qo'zg'atadi va o'ziga xos hid paydo bo'ladi.

  • bu alohida kasallik emas, balki tananing energiya yetishmovchiligiga javobi;
  • ko'pincha uch yoshdan yetti-sakkiz yoshgacha takrorlanadi;
  • o'smirlik yoshiga borib ko'p bolada o'z-o'zidan to'xtaydi;
  • birlamchi holat: boshqa kasallik yo'q, shunchaki shunday moyillik bor;
  • ikkilamchi holat: fonda infeksiya, hazm tizimi yoki endokrin kasallik turadi;
  • qandli diabetdagi shunga o'xshash holat butunlay boshqa va zudlik bilan yordam talab qiladi.

Belgilari va ularning ketma-ketligi

Hujum ko'pincha bir xil tartibda rivojlanadi, shuning uchun uni oldindan payqash mumkin. Ota-ona «oldingi belgilarni» o'rgansa, holatni boshlanishida to'xtatish osonlashadi.

  • sababsiz injiqlik, bosh og'rig'i va sustlik;
  • ovqatdan butunlay voz kechish;
  • nafasdan, siydikdan va ba'zan teridan atseton hidi;
  • ko'ngil aynashi, so'ng takroriy qusish — ba'zan har suyuqlikdan keyin;
  • qorinning markazida xuruj-xuruj og'riq;
  • oqargan yuz va yuzda yorqin qizil dog'lar;
  • ba'zan harorat ko'tarilishi;
  • suvsizlanish belgilari: quruq lab, kam siydik, ko'zning ichiga tortishi.

Nima uni qo'zg'atadi

Sabab deyarli har doim «energiya kirimi chiqimdan kam bo'ldi» degan holatga borib taqaladi. Quyidagi vaziyatlar eng ko'p qo'zg'atuvchi bo'lib chiqadi.

  • uzoq vaqt ovqat yemaslik, nonushtani tashlab ketish;
  • o'tkir infeksiya va isitma davri;
  • qusish yoki ich ketishidan keyingi suvsizlanish;
  • yog'li va og'ir ovqatdan keyingi kun;
  • kuchli jismoniy charchoq, uzoq o'yin va issiq ob-havo;
  • hayajon: bayram, safar, imtihon, uyqusiz kecha;
  • ba'zi bolalarda shakar ko'p bo'lgan shirinliklardan keyin ham kuzatiladi.

Qachon zudlik bilan shifokor kerak

Uyda yordam berishga urinish faqat bola suyuqlik ichayotgan bo'lsa ma'noga ega. Quyidagi belgilarda kutib turmasdan shifokorga murojaat qiling yoki shoshilinch yordam chaqiring.

  • bola hech narsa icholmaydi, har qultumdan keyin qusadi;
  • qusish bir necha soat davomida to'xtamaydi;
  • sustlik kuchayadi, bola uyquchan, uyg'otish qiyin;
  • bir necha soat siydik chiqmaydi, lab va til quruq;
  • qorin og'rig'i kuchli, bir joyga to'plangan yoki bosganda zo'rayadi;
  • nafas tezlashgan va chuqur bo'lsa;
  • bola bir yoshga to'lmagan bo'lsa — har qanday holatda;
  • bunday hujum birinchi marta bo'lsa va sababi tushunarsiz bo'lsa.

Qanday tekshiriladi, yordam beriladi va uyda nima qilish mumkin

Shifokor avvalo xuddi shunday ko'rinadigan boshqa holatlarni — infeksiya, jarrohlik kasalligi, endokrin muammoni — chetlab o'tadi. Shundan keyin suyuqlik va energiyani tiklash rejasi tuziladi.

  • ko'rik, qorinni paypaslash va suvsizlanish darajasini baholash;
  • siydik va qon tahlillari, qand darajasini aniqlash;
  • takrorlanadigan holatlarda qorin bo'shlig'i ultratovush tekshiruvi;
  • og'ir holatda suyuqlik tomir orqali yuboriladi;
  • uyda: suyuqlikni har besh-o'n daqiqada bir choy qoshiqdan, sovitib berish;
  • shifokor tavsiya qilgan suyuqlik aralashmasi yoki oddiy iliq ichimlik;
  • bola ovqat so'raganda yengil, yog'siz taomlardan boshlash;
  • hujumdan keyingi kunlarda uzoq ovqatsiz qolishga yo'l qo'ymaslik.

Takroriy hujumlarning oldini olish uchun kun tartibi va ovqatlanish qayta ko'rib chiqiladi; bolalarda atsetonemik sindrom haqidagi ma'lumot esa qabulda nimani aniqlashtirish kerakligini tushunishga yordam beradi. Dori va suyuqlik hajmini faqat shifokor belgilaydi.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Takrorlanadigan qusish va atseton hidi bilan «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi pediatriga murojaat qilish mumkin. Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02.

Qabulga hujumlar qachon va nimadan keyin boshlangani yozilgan qisqa kundalikni olib boring — bu qo'zg'atuvchini topishni osonlashtiradi. Og'ir holatda esa kutmasdan shoshilinch yordamga murojaat qilish kerak.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi