Bolaning harorati haftalab ko'tarilib-tushib yursa, oyoq-qo'l bo'g'imlari og'risa, kechasi ko'p terlasa va holsizlik o'tmasa, shifokor brutsellyozni ham tekshirishi mumkin. Bu kasallik ko'proq qaynatilmagan sut, noma'lum joyda tayyorlangan pishloq-qurt va mol-qo'y bilan bevosita aloqa orqali yuqadi. Brutsellyoz bolalarda uzoq davom etishi va bo'g'imlarga o'tishi bilan xavfli, lekin o'z vaqtida aniqlansa boshqarib boriladi. Quyida belgilari va tashxisi haqida gaplashamiz.
Brutsellyoz nima va qanday yuqadi
Kasallikni bakteriya qo'zg'atadi va u asosan hayvonlardan odamga o'tadi. Bolalar odatda sut mahsulotlari orqali yuqtiradi, qishloqda yashovchilar esa hayvonga qarashda.
- qaynatilmagan yoki pasterizatsiyadan o'tmagan sut va qaymoq;
- xom sutdan uyda tayyorlangan yangi pishloq, suzma, qurt;
- kasal mol, qo'y va echkiga qarash, ularni sog'ish;
- hayvon tug'ishida yoki so'yishda ishtirok etish;
- hayvon bilan aloqadan keyin qo'lni yuvmasdan ovqatlanish.
Belgilari: nimaga e'tibor berish kerak
Brutsellyozning qiyinligi shundaki, belgilari aniq emas va boshqa ko'p kasalliklarga o'xshab ketadi. Shuning uchun uzoq davom etgan isitma eng muhim ko'rsatkich hisoblanadi.
- harorat to'lqinsimon: ko'tarilib, keyin pasayib, so'ng yana ko'tariladi;
- kechasi ko'p terlash, bolaning kiyimi nam bo'lib qolishi;
- bo'g'imlar va mushaklar og'rig'i, ayniqsa tizza, chanoq va umurtqada;
- bola oqsoqlanib yuradi yoki bir oyog'iga bosishdan qochadi;
- holsizlik, tez charchash, darsga va o'yinga qiziqmaslik;
- ishtaha pasayishi, vazn tashlash;
- limfa tugunlarining kattalashishi, qorin chap tomonida bezovtalik.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Brutsellyozda asosiy xato kutib o'tirish bo'ladi: oilada isitmani oddiy shamollashga yozib, haftalar o'tib ketadi. Quyidagi holatlarda tezroq murojaat qilish kerak:
- isitma bir haftadan ko'p davom etdi va sababi tushunarsiz;
- bola oqsoqlana boshladi, bo'g'imi shishdi va qizardi;
- umurtqa yoki bel sohasida kuchli og'riq paydo bo'ldi;
- bosh og'rig'i, qusish, bo'yinning qotishi kuzatildi;
- bola tez holdan ketmoqda va vazn tashlamoqda;
- oilada qaynatilmagan sut ichilgan yoki hayvon bilan aloqa bo'lgan.
Tashxis va davolash qanday boradi
Shifokor avvalo bolaning nima ichgani va qanday hayvon bilan aloqada bo'lganini so'raydi, keyin tahlilga yuboradi. Brutsellyoz tashxisi faqat laboratoriya natijasi bilan tasdiqlanadi.
- qonda brutsellaga qarshi antitanalarni aniqlovchi maxsus tahlillar;
- qonni bakteriologik ekish;
- umumiy qon tahlili va yallig'lanish ko'rsatkichlari;
- bo'g'im va umurtqani tasvir tekshiruvlari bilan baholash;
- jigar va taloq holatini ultratovush orqali ko'rish.
Davolash uzoq davom etadi va bir nechta dorini birgalikda qabul qilishni talab qiladi. Dori tanlovini, muddatini va bolaning yoshiga mosligini faqat shifokor hal qiladi, davolashni o'z-o'zidan to'xtatish esa kasallikning qaytishiga olib keladi. Nazorat tahlillari ham belgilangan kunlarda topshiriladi. Brutsellyoz haqidagi ma'lumot ko'rikda nimani so'rashni tartibga solishga yordam beradi.
Oldini olish va qachon bog'chaga borish mumkin
Brutsellyoz boladan bolaga yuqmaydi, shuning uchun uni bog'chadan ajratish shart emas. Lekin oilada yuqish manbai topilmasa, kasallik qaytalanishi mumkin.
- sutni albatta qaynatib ichish, qaymoqni ham xom holda bermaslik;
- bozordan noma'lum joyda tayyorlangan yangi pishloq va qurt olmaslik;
- hayvon bilan aloqadan keyin qo'lni sovunlab yuvish;
- bolani mol-qo'yni sog'ishga va tug'ishiga yaqinlashtirmaslik;
- uy hayvonlarini veterinar nazoratidan o'tkazib turish;
- oilaning qolgan a'zolarini ham tekshirtirish.
Guruhga qaytish vaqtini shifokor belgilaydi: bola o'zini yaxshi sezgani yetarli emas, davolash kursi tugashi va nazorat ko'rigidan o'tishi kerak. Jismoniy tarbiya darsiga ruxsat ham alohida hal qilinadi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Sababi tushunarsiz uzoq isitma bilan bolani ko'rsatish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish va jadval: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda ishlaydi.
Qabulda bola nima ichgani va qanday hayvon bilan aloqada bo'lganini aytib bering — bu tashxisni tezlashtiradi. Dori va davolash muddatini faqat shifokor belgilaydi.