«Bolaga ENMG qilishadi» degan gapni eshitgan ota-ona ko'pincha xonada nima bo'lishini tasavvur qilolmaydi: qanday asbob, qancha vaqt, bola yig'laydimi. Aslida elektroneyromiografiya oddiy o'tadi: bola kushetkada yotadi, teriga datchik qo'yiladi va nerv bo'ylab signal qanday o'tayotgani o'lchanadi. Qiyinchilik ko'pincha tekshiruvning o'zida emas, noma'lumlikda bo'ladi. Quyida tekshiruvni bosqichma-bosqich, bola nimani sezishi bilan birga ko'rib chiqamiz.
ENMG nima va nega aynan shu tekshiruv kerak
ENMG nerv va mushakning ishini o'lchaydi. Ultratovush yoki rentgen tuzilishni ko'rsatadi, ENMG esa faoliyatni: buyruq nerv bo'ylab yetib boradimi va mushak unga javob beradimi. Shuning uchun uni boshqa tekshiruv bilan almashtirib bo'lmaydi.
- nerv bo'ylab signal tezligi va javob kuchi o'lchanadi;
- muammo nervda, mushakda yoki ular tutashgan nuqtada ekani ajratiladi;
- zararlanish qaysi sohada joylashgani taxmin qilinadi;
- davolash natija berayotganini takroriy tekshiruv ko'rsatadi;
- xulosa nevrologga davolash rejasini aniqlashtirishga yordam beradi.
Xonada nima bo'ladi: bosqichma-bosqich
Tekshiruv tinch xonada o'tadi va shoshilishni ko'tarmaydi: bola qanchalik tinch bo'lsa, yozuv shunchalik toza chiqadi.
- shifokor shikoyatlarni so'raydi, oldingi xulosalarni ko'radi va nimani tekshirishni belgilaydi;
- bola kushetkada yotadi yoki kursida qulay o'tiradi, kichkintoy ona tizzasida bo'lishi mumkin;
- tekshiriladigan soha artiladi, teriga yumshoq gel va datchiklar qo'yiladi;
- asbob orqali juda kuchsiz impuls beriladi, ekranda javob chizig'i paydo bo'ladi;
- o'lchov bir necha nuqtada takrorlanadi, datchik joyi o'zgartiriladi;
- kerak bo'lsa, mushakning o'z faolligi ingichka igna-datchik bilan yoziladi;
- oxirida datchiklar olinadi, teri artiladi va shifokor yozuvni tahlil qiladi.
Og'riydimi: bola nimani sezadi
Bu eng ko'p beriladigan savol va unga halol javob berish kerak: tekshiruv yoqimli emas, lekin chidab bo'ladigan darajada. Og'riq o'tkir emas va impuls to'xtagan zahoti yo'qoladi.
- impuls paytida bola uvishish yoki yengil chimchilashni sezadi;
- barmoq yoki mushak o'z-o'zidan qimirlab ketadi — bu kutilgan javob;
- sezgi har bir o'lchovda bir-ikki soniya davom etadi;
- igna-datchik ishlatilsa, qisqa sanchiq bo'ladi, keyin bosim sezgisi qoladi;
- ba'zi bolalarda tekshirilgan joy bir necha soat ozgina og'rib turadi;
- chaqaloq va kichkintoy ko'pincha noqulaylikdan emas, ushlab turilganidan yig'laydi;
- bolani «og'rimaydi» deb aldash yaramaydi: aldangan bola keyingi qadamda qarshilik qiladi.
Qancha davom etadi, keyin nima bo'ladi va natija nimani ko'rsatadi
Tekshiruv hajmi nechta nerv va mushakni ko'rish kerakligiga bog'liq, shuning uchun vaqt oldindan aniq aytilmaydi. Tayyorgarlik oson: terini krem va moysiz, qo'l-oyoqni iliq holda olib kelish kifoya, bola och bo'lmasligi ham muhim.
- odatda yarim soatcha ketadi, keng tekshiruvda uzoqroq cho'ziladi;
- tekshiruvdan keyin cheklov yo'q: ovqat, yurish va darsga ruxsat;
- xulosa ko'pincha shu kuni beriladi, ba'zi joyda yozuv bilan birga;
- xulosada o'tkazuvchanlik ko'rsatkichlari va javob shakli bo'ladi;
- natija tashxis emas: uni nevrolog bola ko'rigi bilan birga o'qiydi;
- davolashdan keyin takroriy tekshiruv o'zgarishni solishtirish uchun qilinadi.
Xavfsizlik: nimani oldindan aytish kerak
ENMG da nurlanish yo'q, dori yuborilmaydi, shuning uchun u kerak bo'lganda takrorlanadi. Shunga qaramay, shifokor bilishi kerak bo'lgan holatlar bor.
- bolada yurak yuritgichi yoki implantlangan stimulyator bo'lsa;
- tekshiriladigan sohada yara, yallig'lanish yoki toshma bo'lsa;
- qon ivishi buzilgan bo'lsa yoki shunga ta'sir qiluvchi dori ichilayotgan bo'lsa;
- bolada isitma yoki o'tkir kasallik bo'lsa: ko'pincha muddat ko'chiriladi;
- bola doimiy dori qabul qilayotgan bo'lsa, uni to'xtatish yoki davom ettirishni faqat shifokor hal qiladi.
Tekshiruvning tartibi va qanday hollarda qilinishi ENMG xizmati sahifasida batafsil yozilgan, qaysi nervlarni ko'rish kerakligini esa ko'rikda nevrolog belgilaydi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolani nevrolog ko'rigidan o'tkazish va tekshiruv tartibini muhokama qilish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda ishlaydi.
Yozilayotganda bolaning yoshini ayting va tekshiruvning shartlarini administratordan aniqlashtiring. Xulosani esa nevrolog bola ko'rigi bilan birga o'qiydi: maqola uning o'rnini bosmaydi.