Bolada ich ketishi: suvsizlanish xavfi va nima qilish kerak

Bolaning ichi ketib qolsa, ota-ona birinchi navbatda «nima yedi ekan?» deb o'ylaydi va darhol biror dori izlay boshlaydi. Aslida kichkina bolada ich ketishida eng muhim narsa dori emas — suvsizlanishga yo'l qo'ymaslik. Belgilarni bilgan ota-ona bu xavfni vaqtida sezadi.

Ich ketishi nima va nimadan bo'ladi

Ich ketishi (понос, диарея) — axlatning odatdagidan suyuqroq bo'lishi va ko'p marta takrorlanishi. Chaqaloqlarda axlat tabiiy ravishda yumshoq bo'ladi, shuning uchun bolaning o'z me'yoridan chetga chiqishi hisobga olinadi: axlat suvdek bo'lib qolgani va soni ko'paygani asosiy mezon.

Sabablari turlicha: virusli yoki bakterial ichak infeksiyasi, buzilgan yoki mos kelmagan ovqat, ba'zi dorilar, ovqat allergiyasi, laktozani yaxshi hazm qilmaslik. Kichkina bolalarda ich ketishi oyoqda yuradigan kasallikdan ham, antibiotik qabulidan ham bo'lishi mumkin. Sababni shifokor aniqlaydi.

Qanday belgilar kuzatiladi

Ich ketishiga ko'pincha quyidagilar qo'shiladi:

  • axlat suvdek, ko'pikli yoki shilimshiq aralash;
  • qorin og'rig'i yoki sanchiq, qorin damlashi;
  • qayt qilish va ko'ngil aynishi;
  • harorat ko'tarilishi;
  • ishtaha yo'qolishi, holsizlik, injiqlik;
  • bolaning oriqlagandek ko'rinishi, ko'z atrofi cho'kishi.

Suvsizlanish belgilariga alohida e'tibor berish kerak: og'iz va til qurishi, yig'laganda ko'z yoshi chiqmasligi, siydikning kamayishi va rangining to'qlashishi, chaqaloqda boshning yumshoq joyi cho'kishi, terining elastikligi yo'qolishi. Bu belgilar ich ketishining o'zidan ko'ra xavflidir.

Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda shoshilinch tibbiy yordam kerak:

  • bola suyuqlik ichmayapti yoki ichgan hamma narsasini qaytaryapti;
  • bir necha soat davomida siydik chiqmagan, tagligi quruq;
  • axlatda qon ko'ringan yoki axlat qora-qoramtir;
  • harorat baland va tushmayapti;
  • bola holsiz, bo'shashgan, uyquga ketib qolgan yoki chaqirganda yaxshi javob bermayapti;
  • qorni qattiq og'riyapti, teginishga yo'l qo'ymayapti, qorni shishgan;
  • yashil tusli yoki tinimsiz qayt qilish;
  • bola bir yoshga to'lmagan — bunday yoshda suvsizlanish juda tez rivojlanadi.

Shoshilinch yordam chaqirilgunga qadar bolaga oz-oz suyuqlik berib turish kerak, lekin birdan ko'p ichirish qaytga olib keladi.

Tashxis qanday qo'yiladi

Qabulda shifokor so'rov o'tkazadi: ich ketishi qachon boshlangan, kunda qancha marta, axlat qanday ko'rinishda, qayt qilish va harorat bormi, bola nima yegan, atrofda shunday belgilar bilan kasal bo'lganlar bormi, qanday dorilar olgan.

So'ng bola ko'rikdan o'tkaziladi: vazn o'lchanadi, suvsizlanish darajasi baholanadi, qorin tekshiriladi. Zarur bo'lsa qon va axlat tahlillari, ba'zan qorin bo'shlig'i ultratovush tekshiruvi buyuriladi. Tahlillarni ham, davoni ham shifokor belgilaydi.

Davolash va parvarish

Asosiy davo — yo'qotilgan suyuqlik va tuzlarni o'rnini bosib turish. Buning uchun maxsus og'iz orqali beriladigan tuz eritmalari qo'llanadi; ularni qanday va qancha berish kerakligini shifokor aytadi. Ich ketishini to'xtatadigan dorilarni bolaga o'z holicha berish xavfli — ular ko'p hollarda yarashmaydi. Uyda ota-onaga quyidagi qoidalar yordam beradi:

  • har ich ketishidan keyin oz-oz, lekin tez-tez ichirish — qoshiq yoki shprits bilan;
  • ko'krak suti bilan boqishni to'xtatmaslik;
  • bolani ochlikda ushlab turmaslik: yengil, yoshiga mos ovqat berish;
  • shirin sok va gazli ichimliklardan voz kechish;
  • har tagligini almashtirgandan keyin qo'l yuvish, tagini yumshoq tozalash;
  • siydik chiqishini va bolaning holatini kuzatib borish.

Ich ketishi ikki-uch kunda yengillashmasa yoki holat yomonlashsa, qayta ko'rikka borish kerak.

Oldini olish

Ichak infeksiyalarining ko'pi gigiyena bilan to'xtatiladi: ovqatdan oldin va hojatdan keyin qo'l yuvish, meva-sabzavotni yaxshi yuvish, go'sht va tuxumni yetarlicha pishirish, ovqatni issiq joyda uzoq qoldirmaslik, ichimlik suvining tozaligiga e'tibor berish. Issiq oylarda bu qoidalar ayniqsa muhim.

Bolaning idish-tovog'ini alohida saqlash va kasal odam bilan muloqotni cheklash ham yordam beradi. Ich ketishi takrorlanib turadigan bo'lsa, sababini aniqlash uchun pediatr ko'rigidan o'tish kerak.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Bolani pediatr ko'rigiga «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallariga yozish mumkin:

Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini oldindan aniqlashtirib olish qulay.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi