Bolaning ichi ketib qolsa, ota-ona birinchi navbatda «nima yedi ekan?» deb o'ylaydi va darhol biror dori izlay boshlaydi. Aslida kichkina bolada ich ketishida eng muhim narsa dori emas — suvsizlanishga yo'l qo'ymaslik. Belgilarni bilgan ota-ona bu xavfni vaqtida sezadi.
Ich ketishi nima va nimadan bo'ladi
Ich ketishi (понос, диарея) — axlatning odatdagidan suyuqroq bo'lishi va ko'p marta takrorlanishi. Chaqaloqlarda axlat tabiiy ravishda yumshoq bo'ladi, shuning uchun bolaning o'z me'yoridan chetga chiqishi hisobga olinadi: axlat suvdek bo'lib qolgani va soni ko'paygani asosiy mezon.
Sabablari turlicha: virusli yoki bakterial ichak infeksiyasi, buzilgan yoki mos kelmagan ovqat, ba'zi dorilar, ovqat allergiyasi, laktozani yaxshi hazm qilmaslik. Kichkina bolalarda ich ketishi oyoqda yuradigan kasallikdan ham, antibiotik qabulidan ham bo'lishi mumkin. Sababni shifokor aniqlaydi.
Qanday belgilar kuzatiladi
Ich ketishiga ko'pincha quyidagilar qo'shiladi:
- axlat suvdek, ko'pikli yoki shilimshiq aralash;
- qorin og'rig'i yoki sanchiq, qorin damlashi;
- qayt qilish va ko'ngil aynishi;
- harorat ko'tarilishi;
- ishtaha yo'qolishi, holsizlik, injiqlik;
- bolaning oriqlagandek ko'rinishi, ko'z atrofi cho'kishi.
Suvsizlanish belgilariga alohida e'tibor berish kerak: og'iz va til qurishi, yig'laganda ko'z yoshi chiqmasligi, siydikning kamayishi va rangining to'qlashishi, chaqaloqda boshning yumshoq joyi cho'kishi, terining elastikligi yo'qolishi. Bu belgilar ich ketishining o'zidan ko'ra xavflidir.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi holatlarda shoshilinch tibbiy yordam kerak:
- bola suyuqlik ichmayapti yoki ichgan hamma narsasini qaytaryapti;
- bir necha soat davomida siydik chiqmagan, tagligi quruq;
- axlatda qon ko'ringan yoki axlat qora-qoramtir;
- harorat baland va tushmayapti;
- bola holsiz, bo'shashgan, uyquga ketib qolgan yoki chaqirganda yaxshi javob bermayapti;
- qorni qattiq og'riyapti, teginishga yo'l qo'ymayapti, qorni shishgan;
- yashil tusli yoki tinimsiz qayt qilish;
- bola bir yoshga to'lmagan — bunday yoshda suvsizlanish juda tez rivojlanadi.
Shoshilinch yordam chaqirilgunga qadar bolaga oz-oz suyuqlik berib turish kerak, lekin birdan ko'p ichirish qaytga olib keladi.
Tashxis qanday qo'yiladi
Qabulda shifokor so'rov o'tkazadi: ich ketishi qachon boshlangan, kunda qancha marta, axlat qanday ko'rinishda, qayt qilish va harorat bormi, bola nima yegan, atrofda shunday belgilar bilan kasal bo'lganlar bormi, qanday dorilar olgan.
So'ng bola ko'rikdan o'tkaziladi: vazn o'lchanadi, suvsizlanish darajasi baholanadi, qorin tekshiriladi. Zarur bo'lsa qon va axlat tahlillari, ba'zan qorin bo'shlig'i ultratovush tekshiruvi buyuriladi. Tahlillarni ham, davoni ham shifokor belgilaydi.
Davolash va parvarish
Asosiy davo — yo'qotilgan suyuqlik va tuzlarni o'rnini bosib turish. Buning uchun maxsus og'iz orqali beriladigan tuz eritmalari qo'llanadi; ularni qanday va qancha berish kerakligini shifokor aytadi. Ich ketishini to'xtatadigan dorilarni bolaga o'z holicha berish xavfli — ular ko'p hollarda yarashmaydi. Uyda ota-onaga quyidagi qoidalar yordam beradi:
- har ich ketishidan keyin oz-oz, lekin tez-tez ichirish — qoshiq yoki shprits bilan;
- ko'krak suti bilan boqishni to'xtatmaslik;
- bolani ochlikda ushlab turmaslik: yengil, yoshiga mos ovqat berish;
- shirin sok va gazli ichimliklardan voz kechish;
- har tagligini almashtirgandan keyin qo'l yuvish, tagini yumshoq tozalash;
- siydik chiqishini va bolaning holatini kuzatib borish.
Ich ketishi ikki-uch kunda yengillashmasa yoki holat yomonlashsa, qayta ko'rikka borish kerak.
Oldini olish
Ichak infeksiyalarining ko'pi gigiyena bilan to'xtatiladi: ovqatdan oldin va hojatdan keyin qo'l yuvish, meva-sabzavotni yaxshi yuvish, go'sht va tuxumni yetarlicha pishirish, ovqatni issiq joyda uzoq qoldirmaslik, ichimlik suvining tozaligiga e'tibor berish. Issiq oylarda bu qoidalar ayniqsa muhim.
Bolaning idish-tovog'ini alohida saqlash va kasal odam bilan muloqotni cheklash ham yordam beradi. Ich ketishi takrorlanib turadigan bo'lsa, sababini aniqlash uchun pediatr ko'rigidan o'tish kerak.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolani pediatr ko'rigiga «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallariga yozish mumkin:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini oldindan aniqlashtirib olish qulay.