Bolada ovqatlanish xulqining buzilishi: tanlab yeyish va ovqatdan bosh tortish

«Faqat makaron va non yeydi, boshqasiga qaramaydi», «ovqat vaqti uyda jang boshlanadi», «o'smir qizim ovqatdan bosh tortib qoldi» — bu gaplar ortida turli holatlar bo'ladi. Ovqatlanish xulqining buzilishi bolani injiq deb atash uchun sabab emas: ko'pincha bu bolaning sezgirligi, qo'rquvi yoki ichki zo'riqishi bilan bog'liq. Nima bo'layotganini tushunish uchun pediatr ko'rigi va bolalar psixologi suhbati birga ishlaydi.

Bolada nima bo'lyapti

Ovqat bola uchun faqat to'yish emas — bu ta'm, hid, tuzilma, rang va vaziyatdan iborat murakkab tajriba. Sezgir bolada yangi taom ehtiyotkorlik, hatto qo'rquv tug'diradi. Ovqatdan bosh tortishning ortida quyidagilar turishi mumkin:

  • ta'm va tuzilmaga yuqori sezgirlik — yumshoq, aralash yoki «g'ij» taomlarni qabul qilmaslik;
  • bir marta bo'lgan noxush tajriba: bo'g'ilib qolish, qayt qilish, ovqatdan keyingi og'riq;
  • ovqat vaqtidagi keskinlik — majburlash, so'kish, «yemasang turmaysan» shartlari;
  • bolaning xavotiri yoki kayfiyatining pastligi, bunda ishtaha tabiiy ravishda pasayadi;
  • o'smirda tashqi ko'rinish haqidagi fikrlar, tengdoshlar izohi va ijtimoiy tarmoqlardagi taqqoslashlar;
  • tishlash, chaynash yoki hazm bilan bog'liq tana muammolari — bularni shifokor tekshiradi.

Shu yoshda nima normal

Ovqatga munosabatning o'zgarib turishi bolalikda tabiiy:

  • bir yoshdan keyin o'sish sekinlashadi va bola chaqaloqlik davriga qaraganda kamroq yeyishi mumkin;
  • ikki-besh yoshda yangi taomdan ehtiyot bo'lish keng tarqalgan — bola taomni ko'p marta ko'rgach, asta-sekin tatib ko'radi;
  • maktabgacha yoshda bir necha hafta bitta sevimli taomga «yopishib» qolish uchraydi;
  • o'smirlikda jadal o'sish davrida ovqat miqdori keskin ortib ketishi mumkin.

Agar bola o'sayotgan, kayfiyati yaxshi, faol va rejali ko'riklarda shifokorda savol tug'ilmayotgan bo'lsa, tanlab yeyishning o'zi hali buzilish degani emas.

Xavotirli belgilar: qachon mutaxassisga murojaat qilish kerak

Quyidagi holatlarda tezroq shifokorga murojaat qilish kerak:

  • bola vazn yo'qotayotgan bo'lsa yoki uzoq vaqt vazni va bo'yi o'smayotgan bo'lsa;
  • ovqat ro'yxati juda torayib, bir necha xil taom bilan cheklanib qolgan;
  • bola ovqatdan qo'rqadi, bo'g'ilib qolishdan xavotirlanadi, qattiq taomni butunlay rad etadi;
  • o'smir ovqatni yashirincha tashlab yuboradi, ovqatdan keyin hojatxonaga shoshiladi;
  • vazn va kaloriya haqidagi fikrlar bolaning kunini egallab olgan, ko'zguga qarash azobga aylangan;
  • ovqatdan keyin og'riq, qusish, ich ketishi yoki qotishi kuzatilsa.

Bolalar psixologi qanday yordam beradi

Bu holatda bitta mutaxassis emas, jamoa ishlaydi: pediatr tana tomonini tekshiradi, bolalar psixologi esa xulq va hislar bilan ishlaydi. Psixolog yordami quyidagicha ko'rinadi:

  • ovqat bilan bog'liq qo'rquv va zo'riqishning sababini birga aniqlash;
  • ovqat vaqtini jangdan tinch jarayonga aylantirish bo'yicha aniq qadamlar;
  • yangi taomni majburlashsiz, kichik qadamlar bilan tanishtirish usullari;
  • o'smir bilan tashqi ko'rinish va o'z-o'ziga munosabat haqida ishlash;
  • zarurat bo'lsa gastroenterolog, endokrinolog yoki logoped ko'rigini maslahat berish.

Bolalarda ovqatlanish xulqining buzilishi haqidagi batafsil ma'lumot qabulda nimani so'rashni oldindan rejalashtirishga yordam beradi.

Qabul qanday o'tadi va uyda nima qilish mumkin

Birinchi qabulda bolani ovqat yeyishga majburlamaydi — asosiy ish suhbat:

  • bolaning ovqat tarixi so'raladi: qachon va nimadan keyin o'zgarish boshlangan;
  • bo'y va vazn o'lchanadi, pediatr umumiy ko'rikdan o'tkazadi;
  • ovqat vaqtidagi oilaviy tartib — kim qanday gapiradi, qanday shartlar qo'yiladi — muhokama qilinadi;
  • bola bilan yoshiga mos o'yin yoki suhbat orqali munosabat o'rnatiladi;
  • natijada uyda bajariladigan aniq reja beriladi va keyingi uchrashuv belgilanadi.

Uyda ota-ona qiladigan ishlar:

  • ovqat yeyishga majburlamang va shirinlik bilan savdolashmang;
  • yangi taomni bosimsiz, boshqa tanish taom yonida kichik miqdorda taklif qiling;
  • ovqat vaqtini taxminan bir xil soatlarda belgilang, orada bezovta qiladigan gazaklarni kamaytiring;
  • bolaga tanlash erkinligini bering: nechta qoshiq olishni o'zi aytsin;
  • bolaning tanasi va vazni haqida izoh berishdan, uni boshqalar bilan taqqoslashdan saqlaning.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Bu masalada pediatr ko'rigi va bolalar psixologi maslahati bir joyda bo'lsa qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:

Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Maqola umumiy ma'lumot beradi — bolaning holatini shifokor ko'rigi baholaydi.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi