Bolaning tanasiga mayda pushti toshma chiqib, quloq orqasidagi limfa tugunlari shishsa, ota-ona darhol «qizamiqmi?» deb o'ylaydi. Ko'pincha bu qizilcha bo'lib chiqadi — ko'rinishi yengil, lekin o'ziga yarasha ehtiyotni talab qiladigan kasallik.
Qizilcha qanday kasallik
Qizilcha (краснуха) — virus qo'zg'atadigan yuqumli kasallik. Virus havo-tomchi yo'li bilan, bemor bilan yaqin muloqotda yuqadi. Yashirin davr bir-ikki haftagacha cho'zilishi mumkin, shu sababli bola qachon va kimdan yuqtirganini ko'pincha aniqlab bo'lmaydi.
Bolalarda kasallik odatda yengil kechadi. Eng katta xavf esa boshqa joyda: homilador ayol qizilcha bilan og'risa, bu bo'lajak bolaning rivojlanishiga ta'sir qilishi mumkin. Shuning uchun uyda homilador ayol bo'lsa, kasal bolani darhol ajratib, shifokorga xabar berish kerak.
Qanday belgilar bo'ladi
Belgilar ko'pincha shunday ketma-ketlikda paydo bo'ladi:
- harorat ko'tariladi, lekin odatda uncha baland bo'lmaydi;
- quloq orqasi va bo'yin orqasidagi limfa tugunlari kattalashadi, bosilganda og'riydi;
- yengil tumov, tomoq qichishi, ko'z qizarishi qo'shiladi;
- bola injiq bo'ladi, bosh og'rig'idan shikoyat qiladi;
- bir-ikki kundan keyin mayda, pushti rangli toshma chiqadi.
Toshma avval yuzda paydo bo'lib, tez orada butun tanaga yoyiladi. Qizamiqdan farqli ravishda dog'lar mayda bo'lib, bir-biriga qo'shilib ketmaydi va bir necha kunda iz qoldirmasdan yo'qoladi. Katta yoshdagi bolalarda bo'g'im og'rig'i ham kuzatilishi mumkin.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi belgilarda kechiktirmasdan shoshilinch tibbiy yordam kerak bo'ladi:
- bola uyquga ketib qolgan, chaqirganda yomon javob beradi;
- talvasa (tutqanoq) kuzatilgan;
- bosh qattiq og'riyapti, bo'yni qotgan, takror qayt qilyapti;
- terisida ko'kimtir yoki qon quyilgandek dog'lar paydo bo'lgan;
- nafas olishi qiyinlashgan;
- harorat bir necha kun davomida tushmaydi;
- bolaning immunitetini pasaytiradigan surunkali kasalligi bor.
Uyda homilador ayol bo'lsa yoki bola homilador ayol bilan muloqotda bo'lgan bo'lsa, bu haqda shifokorga alohida aytish shart — ayolning o'zi ham o'z shifokoriga murojaat qilishi kerak.
Tashxis qanday qo'yiladi
Tashxisni shifokor qo'yadi, chunki mayda pushti toshma o'nlab boshqa holatda ham chiqadi: virusli infeksiyalarda, dori yoki ovqatga allergiyada. Qabulda toshma qachon va qayerdan boshlangani, harorat qanchaligi, bola kim bilan muloqotda bo'lgani va emlash ma'lumotlari so'raladi.
So'ng shifokor teri, tomoq, limfa tugunlari va bo'g'imlarni ko'rib chiqadi. Kerak bo'lsa qon tahlili va virusga qarshi himoyani aniqlovchi maxsus tahlil buyuriladi. Homiladorlikka aloqador holatlarda tahlil alohida ahamiyat kasb etadi.
Davolash va parvarish
Qizilchaga qarshi alohida dori yo'q, antibiotik ham virusga ta'sir qilmaydi. Davolash belgilarni yengillashtirishga qaratiladi va har qanday dori shifokor ko'rigidan keyin, u belgilagan miqdorda beriladi. Uy sharoitida quyidagilar yetarli bo'ladi:
- bola charchamasin — bir necha kun uyda tinch rejimda ushlash;
- ko'p ichirish: suv, kompot, mevali choy;
- xonani shamollatib turish;
- yengil ovqat, zo'rlab to'ydirmaslik;
- toshmani hech narsa bilan surtmaslik, bo'yoq va xalq usullarini qo'llamaslik;
- bolani boshqa bolalar va homilador ayollardan ajratib turish.
Toshma yo'qolgandan keyin ham bola bir muddat tez charchashi mumkin. Bog'cha yoki maktabga qaytish muddatini shifokor aytadi.
Oldini olish
Asosiy himoya — emlash. Emlash jadvalini shifokor belgilaydi: u bolaning yoshi, sog'lig'i va avvalgi emlashlarini hisobga oladi. Shuningdek, farzand ko'rishni rejalashtirgan ayollar o'z himoyasi haqida shifokor bilan oldindan maslahatlashadi.
Kasal bolani uyda ushlash, qo'l yuvish odati va xonani shamollatish ham tarqalishni kamaytiradi. Toshma chiqqanda qizilcha va unga o'xshash boshqa kasalliklarni farqlash uchun bolani albatta shifokorga ko'rsatish kerak.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolani pediatr ko'rigiga «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallariga yozish mumkin:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini oldindan aniqlashtirib olish qulay.