Bola qo'lini qo'yib yiqilsa, panjasi shishib og'risa yoki barmog'ini qimirlatolmay qolsa, travmatolog birinchi navbatda rentgen yozib beradi. Panja suyaklarining surati faqat jarohatda emas, bolaning o'sishi bilan bog'liq savollarda ham kerak bo'ladi. Bu tekshiruv tez va og'riqsiz, lekin ota-onada nurlanish haqida savol qoladi — unga ham halol javob beramiz. Quyida surat qachon tayinlanishini va natija nimani ko'rsatishini ko'rib chiqamiz.
Panja suyaklari rentgeni qanday tekshiruv
Bu — qo'l panjasining ikki holatda olingan surati: to'g'ri va yonboshdan yoki qiyshiq holatda. Panjada suyaklar ko'p va mayda, ular bir-birining ustiga tushadi, shuning uchun bitta tasvir yetmaydi.
- mayda suyaklardagi yoriq va singanlarni ko'rsatadi;
- bo'g'imdan chiqish va suyak bo'laklarining siljishini aniqlaydi;
- o'sish zonalari sohasidagi jarohatni ko'rsatadi — bolalarda bu alohida muhim;
- suyak tuzilishidagi o'zgarishlarni va bo'g'im oralig'ini baholaydi;
- suyak yetilish darajasini, ya'ni «suyak yoshi»ni aniqlashga yo'l beradi;
- gipsdan keyin suyakning qanday bitganini nazorat qilishga imkon beradi.
Bolaga qachon tayinlanadi
Yo'llanmani travmatolog, ortoped, endokrinolog yoki pediatr beradi — sabablar har xil bo'lishi mumkin.
- qo'lga yiqilgandan keyin shish, og'riq va ko'karish paydo bo'lsa;
- panja yoki barmoq shakli o'zgargan, harakat cheklangan bo'lsa;
- barmoqni bukish va to'g'rilash og'riq bersa;
- jarohatdan keyin og'riq bir necha kun kamaymasa;
- gips olinishidan oldin va keyin nazorat uchun;
- bolaning bo'yi tengdoshlaridan ortda qolayotgani tekshirilayotganda;
- jinsiy rivojlanish erta yoki kech boshlangani bo'yicha tekshiruvda;
- bo'g'imlardagi surunkali og'riq va shish sababini aniqlashda.
Qanday o'tadi, og'riydimi va qanday tayyorlanadi
Surat olish bir necha soniya davom etadi. Nurning o'zi sezilmaydi, noqulaylik faqat panjani kerakli holatda ushlab turishdan bo'ladi: jarohatda bu og'riqli tuyulishi mumkin, shuning uchun laborantga og'riq haqida aytib qo'yish kerak.
- qo'ldan uzuk, bilaguzuk va soat olinadi;
- panja maxsus plastinka ustiga yoyib qo'yiladi, barmoqlar ochiladi;
- ikkinchi surat uchun panja boshqa holatga buriladi;
- tana va qalqonsimon bez sohasi himoya fartugi bilan yopiladi;
- kichik bolaning qo'lini ushlab turish kerak bo'lsa, kattalarga himoya kiyimi beriladi;
- og'riq kuchli bo'lsa, shifokorga ayting: holatni yengillashtirish yo'llari bor;
- oldingi suratlar va xulosalarni olib borish, ayniqsa nazorat suratida;
- bolaga oldindan tushuntirish: og'rimaydi, qo'lni bir lahza qimirlatmay turish kerak.
Natija nimani ko'rsatadi
Suratni rentgenolog o'qib xulosa yozadi, davolashni esa ko'rik o'tkazgan shifokor belgilaydi. Bolalarda surat alohida ehtiyotkorlik bilan o'qiladi: o'sish zonalari suyakni kattalardagidan boshqacha ko'rsatadi.
- singan bormi, qaysi suyakda va bo'laklar siljiganmi;
- o'sish zonasi zararlanganmi — bu keyingi o'sish uchun muhim;
- bo'g'imdan chiqish yoki bo'g'im oralig'ining o'zgarishi;
- suyak yetilishi bolaning yoshiga mos keladimi;
- nazorat suratida suyakning bitish jarayoni qanday borayotgani.
Tekshiruv tartibi va ko'rsatmalari qo'l panjasi suyaklari rentgeni (ikki proyeksiyada) sahifasida berilgan, surat zarurligini esa bolani ko'rikdan o'tkazgan shifokor hal qiladi.
Nurlanish va xavfsizlik haqida
Rentgen nurlanish bilan ishlaydi va buni yashirmaslik kerak. Shu bilan birga panja kichik soha, zamonaviy raqamli apparatlarda nur miqdori kichik, tekshiruv esa bir necha soniyada tugaydi. Aniqlanmagan singan suyakning noto'g'ri bitib qolishi ancha katta xavf tug'diradi.
- surat shifokor ko'rsatmasi bilan va aniq savol uchun olinadi;
- tana, qalqonsimon bez va chanoq sohasi himoya vositalari bilan yopiladi;
- bolani oldindan tayyorlash qaytariladigan suratlarni kamaytiradi;
- eski suratlarni saqlab borish keraksiz takrorlanishdan saqlaydi;
- nazorat suratlarining oralig'ini shifokor belgilaydi;
- qo'lni ushlab turadigan kattalar himoya kiyimida bo'ladi, homiladorlar bu ishni bajarmaydi;
- ba'zi holatlarda shifokor nurlanishsiz tekshiruvni tanlashi mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Qo'l jarohati yoki o'sish bo'yicha savollar bilan bolani ko'rsatish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Yozilayotganda jarohat qachon bo'lganini va qo'ldagi harakat cheklanganini ayting, surat olish shartlarini administratordan aniqlashtiring. Keyingi qadamni shifokor ko'rikdan keyin belgilaydi.