Yozda bola birdan qusa, qorni og'rib ich keta boshlasa va harorati ko'tarilsa, ko'pincha salmonellyoz gumon qilinadi. Bu bakteriya keltirib chiqaradigan o'tkir ichak infeksiyasi: u ko'proq tuxum, go'sht, parranda va qaynatilmagan sut bilan yuqadi. Kichkina bolalarda salmonellyozning asosiy xavfi suvsizlanishda, shuning uchun uni uyda kuzatib o'tirish o'rniga shifokor bilan boshqarish to'g'ri bo'ladi. Quyida belgilari, tashxisi va parvarishi haqida gaplashamiz.
Salmonellyoz nima va qanday yuqadi
Kasallikni salmonella bakteriyasi qo'zg'atadi. U ichak devoriga ta'sir qiladi, natijada suyuqlik ichakdan so'rilmay, tashqariga chiqib ketadi.
- yetarli qovurilmagan yoki qaynatilmagan tuxum va tuxumli shirinliklar;
- to'liq pishmagan tovuq, go'sht va qiyma mahsulotlari;
- qaynatilmagan sut va undan uyda tayyorlangan mahsulotlar;
- yuvilmagan ko'kat, sabzavot va mevalar;
- xom go'sht to'g'ralgan taxtada keyin salat to'g'rash;
- kasal odam yoki tuzalgan tashuvchining yuvilmagan qo'li.
Belgilari: nimaga e'tibor berish kerak
Belgilar ko'pincha yuqqandan keyin bir kun ichida boshlanadi va tez kuchayadi.
- harorat ko'tariladi, bola holsizlanadi va yotib qoladi;
- ko'ngil aynaydi, takroriy qusish bo'ladi;
- ich suvday ketadi, najas yoqimsiz hidli va yashil tusli bo'ladi;
- kindik atrofi va qorinning o'ng tomoni og'riydi, qorin dam bo'ladi;
- til quruq, lab yorilgan, bola ko'p suv so'raydi yoki umuman ichmaydi;
- taglik quruq turadi, siydik kamayadi va to'q rangga kiradi.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Ichak infeksiyasida asosiy xavf suyuqlik yo'qotishda. Chaqaloqlar va bir yoshgacha bo'lgan bolalarda bu juda tez boradi, shuning uchun ularda har qanday ich ketishi shifokor ko'rigini talab qiladi.
- bola suv ichmayapti yoki ichgani darhol qusiq bilan qaytmoqda;
- bir necha soat davomida siydik yo'q, taglik quruq;
- ko'z ichiga tushgan, yig'laganda yosh chiqmaydi, chaqaloqda liqildoq botgan;
- bola uyquchan, chaqirganda sust javob beradi, holdan ketgan;
- najasda qon yoki qoramtir aralashma bor;
- qorin og'rig'i kuchli va bir joyda to'planib qolgan;
- isitma bir necha kun tushmayapti.
Tashxis va davolash qanday boradi
Faqat belgiga qarab salmonellyozni boshqa ichak infeksiyalaridan ajratish qiyin, shuning uchun laboratoriya tekshiruvi kerak bo'ladi.
- najasni bakteriologik ekish: qo'zg'atuvchini aniqlaydigan asosiy tahlil;
- koprogramma: ichakdagi yallig'lanish darajasini ko'rsatadi;
- umumiy qon tahlili va qondagi tuz muvozanatini baholash;
- suvsizlanish darajasini aniqlash uchun vazn va umumiy holatni nazorat qilish;
- og'ir holatda bolani statsionarga yotqizish.
Davolashning o'zagi suyuqlikni qaytarish: shifokor maxsus og'izdan ichiladigan eritmani va uni qanday, qancha vaqt oralatib berishni tushuntiradi. Antibiotik hamma holatda kerak emas, uni faqat shifokor tayinlaydi. Ich ketishni to'xtatadigan dorini o'z boshingiz bilan berish esa infeksiyani ichakda ushlab qolishi mumkin. Salmonellyoz haqidagi ma'lumot ko'rikda nimani so'rashni oldindan belgilashga yordam beradi.
Oldini olish va qachon bog'chaga borish mumkin
Salmonellyozdan himoya oshxona odatlaridan boshlanadi.
- tuxum va parrandani to'liq pishirish, yarim xom holda bermaslik;
- go'sht va tayyor ovqat uchun alohida taxta va pichoq ishlatish;
- sutni qaynatib ichish, noma'lum joyda tayyorlangan sut mahsulotini olmaslik;
- meva-sabzavotni oqar suvda yaxshi yuvish;
- tayyor ovqatni issiqda uzoq qoldirmaslik, muzlatgichda saqlash;
- hojatxonadan keyin va ovqatdan oldin qo'lni sovunlab yuvish.
Bog'chaga qaytish vaqtini shifokor belgilaydi: ko'p hollarda belgilar to'xtagandan keyin takroriy tahlil talab qilinadi, chunki bola tuzalganidan keyin ham bir muddat bakteriya tashuvchisi bo'lib qolishi mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Qusish va ich ketishi bilan bolani ko'rsatish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin: ko'rikda suvsizlanish darajasi baholanadi. Yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda ishlaydi.
Yozilayotganda bolaning yoshini va belgilar qachondan boshlanganini ayting — yosh bolalar tezroq ko'riladi. Davolash tartibini esa faqat shifokor ko'rikdan keyin belgilaydi.