Bolada skarlatina: belgilari va xavfli alomatlari

Bolaning tomog'i qattiq og'rib, harorati ko'tarilsa va bir kundan keyin tanasiga mayda qizil toshma chiqsa, bu oddiy anginaga o'xshamaydi. Skarlatina aynan shunday boshlanadi va u shifokor ko'rigini kechiktirishga yo'l qo'ymaydigan kasalliklar qatoriga kiradi.

Skarlatina qanday kasallik

Skarlatina (скарлатина) — streptokokk nomli bakteriya qo'zg'atadigan yuqumli kasallik. Bakteriya havo orqali, bemor yo'talganda yoki aksirganda, shuningdek umumiy idish va o'yinchoqlar orqali yuqadi. Shu bakteriya oddiy angina ham qilishi mumkin, lekin skarlatinada u tanaga toshma chiqaradigan modda ajratadi.

Kasallik ko'proq bog'cha va boshlang'ich sinf yoshidagi bolalarda uchraydi. Bakterial kasallik bo'lgani uchun u antibiotikka beriladi, ammo dori va uning miqdorini faqat bolani ko'rgan shifokor belgilaydi — o'zboshimchalik bilan boshlangan yoki yarmida to'xtatilgan davolash asoratga olib keladi.

Qanday belgilar bo'ladi

Skarlatina ko'pincha keskin boshlanadi:

  • harorat tez ko'tariladi, bola holsizlanadi, qaltiraydi;
  • tomoq qattiq og'riydi, yutish qiyin bo'ladi, bodomchalar qizarib shishadi;
  • bo'yindagi limfa tugunlari kattalashadi;
  • bosh og'riydi, ba'zi bolalarda qayt qilish va qorin og'rig'i bo'ladi;
  • bir-ikki kun ichida mayda, to'q qizil toshma chiqadi — teri qo'l tekkizganda g'adir-budur bo'lib sezilib turadi;
  • til dastlab oqish parda bilan qoplanadi, keyin yorqin qizil, «malinasimon» ko'rinishga o'tadi;
  • toshma burma joylarda — qo'ltiq, tirsak, chov, bo'yin — quyuqroq bo'ladi, lab atrofi esa oqarib turadi.

Bir necha kundan keyin toshma yo'qolib, teri po'st tashlashga kirishadi: barmoqlar va tovonda bu ayniqsa yaqqol ko'rinadi.

Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak

Skarlatinaga shubha bo'lsa, shifokorga murojaat kechiktirilmaydi. Quyidagi holatlarda esa shoshilinch yordam chaqirish kerak:

  • bola suyuqlik ham ichmaydi, so'lagi oqadi, og'zini ocholmaydi;
  • nafas olishi qiyinlashgan, ovozi bo'g'ilib qolgan;
  • bo'yin bir tomoni kuchli shishgan va og'riyapti;
  • hushi noaniq, uyquga ketib qolgan yoki talvasa bo'lgan;
  • siydigi kamaygan, rangi qoraygan yoki qizg'ish tusga kirgan;
  • yuzi yoki qo'l-oyog'i shishgan, bo'g'imlari og'rib yurishga qiynalyapti;
  • antibiotik boshlangandan keyin ham harorat tushmayapti.

Oxirgi uch banddagi belgilar davolanmagan streptokokk infeksiyasining buyrak va yurakka beradigan asoratiga ishora bo'lishi mumkin — shuning uchun ularni e'tibordan chetda qoldirmaslik kerak.

Tashxis qanday qo'yiladi

Qabulda shifokor tomoq, til, teri, limfa tugunlarini ko'rib chiqadi, haroratni va umumiy holatni baholaydi. Toshmaning joylashuvi va xarakteri tashxisda muhim ahamiyatga ega, shu sababli bolani toshma yo'qolishini kutmasdan ko'rsatish kerak.

Streptokokkni aniqlash uchun tomoqdan surtma yoki tezkor test olinadi, qon tahlili buyuriladi. Kasallik o'tgandan keyin shifokor buyrak va yurak holatini kuzatish uchun qo'shimcha tahlil va tekshiruvlar tayinlashi mumkin.

Davolash va parvarish

Davolash asosi — shifokor tanlagan antibiotik. Uning turi, muddati va miqdori faqat qabulda belgilanadi va kurs oxirigacha to'liq olib boriladi, bola yaxshi bo'lib ketgandek ko'rinsa ham. Uyda parvarish quyidagicha bo'ladi:

  • bir necha kun yotoq rejimi, keyin tinch o'yinlar;
  • yumshoq, iliq ovqat: pyure, sho'rva, bo'tqa — achchiq va nordon taomsiz;
  • ko'p ichirish, og'izni iliq suv bilan chayish;
  • bolaning idishi va sochig'ini alohida qilish;
  • xonani shamollatish va nam latta bilan artib turish;
  • toshmani qirmaslik, po'st tashlayotgan teriga yumshoq krem surtish.

Bog'cha yoki maktabga qaytish muddatini shifokor aytadi — bu boshqa bolalarni himoya qilish uchun ham zarur.

Oldini olish

Skarlatinaga qarshi emlash yo'q, shuning uchun oldini olish oddiy qoidalarga tayanadi: qo'l yuvish, idish va sochiqni almashtirmaslik, kasal bolani uyda ushlash, xonani shamollatish. Bog'chada kasallik aniqlangani haqida xabar berilsa, bolani kuzatib turish va tomog'ini tekshirib ko'rish foydali.

Tomoq og'rig'i uzoq davom etsa yoki toshma bilan birga kelsa, buni oddiy shamollashga chiqarib qo'ymaslik kerak — skarlatina belgilarini faqat shifokor ko'rigi aniqlab beradi.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Bolani pediatr ko'rigiga «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallariga yozish mumkin:

Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini oldindan aniqlashtirib olish qulay.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi