Maktab ko'rigida «bolada umurtqa qiyshayishi bor» deb aytsalar, ota-ona birinchi bo'lib mashqlarni qidiradi. Bu to'g'ri qadam, lekin bitta sharti bor: skoliozda mashqlar ko'z bilan emas, shifokor xulosasi va rentgen natijasiga qarab tanlanadi. Chunki bir xil tashqi ko'rinish ortida har xil holat turadi va bir bolaga foyda bergan mashq ikkinchisiga to'g'ri kelmaydi.
Skoliozda gimnastika nima beradi va kimga tayinlanadi
Skolioz — umurtqaning yon tomonga qiyshayishi, u ko'pincha o'sish tez borayotgan yoshda seziladi. Davolash gimnastikasi bunda muskul korsetini kuchaytirish va qomatni to'g'ri tutish ko'nikmasini shakllantirish uchun tayinlanadi.
- yelka va kurak balandligi farq qiladigan bolalar;
- ko'rikda umurtqa qiyshayishi aniqlangan holatlar;
- uzoq o'tirgandan keyin orqasi og'riydigan o'smirlar;
- korset kiyayotgan bolalar — shifokor ruxsati bilan;
- qomati buzilgan, lekin hali skolioz qo'yilmagan bolalar.
Mashqlar majmuasini ortoped xulosasiga tayanib LFK mutaxassisi tuzadi. Mashqlar qiyshayish tomoniga qarab tanlanadi, shuning uchun «skolioz uchun» degan umumiy majmua xavfli bo'lishi mumkin.
Qanday vazifalarni hal qiladi
Bu yerda halol gapirish kerak: gimnastika umurtqani to'g'rilab qo'ymaydi. Uning vazifasi boshqa.
- orqa va qorin muskullarini bir xilda mustahkamlash;
- qiyshayishning kuchayishiga qarshilik qiladigan tayanch hosil qilish;
- o'tirish va turishda to'g'ri holatni o'rgatish;
- muskul zo'riqishi va orqa og'rig'ini kamaytirish;
- nafas hajmini saqlash va chidamni oshirish.
Qiyshayish darajasi katta bo'lsa, gimnastika yetmaydi: korset yoki jarrohlik yo'li ko'rib chiqiladi. Bu qarorni faqat ortoped qabul qiladi.
Mashg'ulot qanday o'tadi va qanchalik tez-tez kerak
Mashg'ulot shifokor xulosasini ko'rishdan boshlanadi. Mutaxassis bolaning qomatini tekshiradi, egilish sinovini o'tkazadi va qaysi tomon kuchsizroq ekanini belgilaydi.
- qizdiruv: yurish, nafas mashqlari, bo'g'imlarni ishga solish;
- asosiy qism: o'z vazni bilan bajariladigan simmetrik va tanlangan nosimmetrik mashqlar;
- o'rgatish qismi: to'g'ri o'tirish va turishni mashq qilish;
- yakun: cho'zish va nafasni tiklash;
- kurs bir necha haftaga mo'ljallanadi va takrorlanadi.
Odatda zalda haftada bir necha marta ishlanadi, qolgan kunlari uyda qisqa majmua bajariladi. Aniq jadvalni shifokor beradi, chunki u o'sish tezligi va qiyshayish holatiga bog'liq.
Nimadan ehtiyot bo'lish kerak
Skoliozda ba'zi harakatlar holatni yomonlashtiradi, shuning uchun ruxsat etilmagan yuklamadan voz kechish kerak.
- umurtqaga tik yuklama beradigan og'ir shtanga mashqlari;
- bir tomonlama sport turlari — ruxsatsiz davom ettirish;
- umurtqani keskin burash va sakrash mashqlari;
- mustaqil «to'g'rilash» va chertish usullari;
- o'tkir og'riq, isitma va yangi jarohat davrida mashq qilish;
- mutaxassis ko'rsatmasidan tashqari majmua qo'shish.
Mashq vaqtida og'riq paydo bo'lsa, qo'l-oyoq uvishsa yoki nafas qisilsa, mashg'ulot to'xtatiladi va shifokorga aytiladi.
Uyda nima qilish mumkin
Uy sharoiti skoliozda alohida o'rin tutadi, chunki bola kunining katta qismini o'tirib o'tkazadi.
- mutaxassis bergan majmuani har kuni qisqa vaqtda bajaring;
- stol va kursi balandligini bolaning bo'yiga moslang;
- bir yelkada sumka tashish o'rniga ryukzakdan foydalaning;
- telefon va kitobni ko'z balandligida ushlashni o'rgating;
- suzish va yurishni kundalik harakatga qo'shing;
- har kuni to'g'ri holatda turishni eslatib boring.
Bir necha oyda qomat o'zgarishini kuzatish uchun nazorat ko'rigidan o'tib turish kerak. Majmuani o'zi tanlash yoki videodan ko'chirish tavsiya etilmaydi; mashg'ulot shaklini tanlashda davolash gimnastikasi yo'nalishi haqidagi sahifa va shifokor maslahati yo'l ko'rsatadi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolaning qomatini ko'rsatish va mashqlar majmuasini olish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Yozilayotganda bolaning yoshini va bor bo'lsa rentgen xulosasini aytib qo'ying, suratlarni o'zingiz bilan oling. Mashqlar majmuasini esa ortoped xulosasiga tayanib mutaxassis tuzadi: maqola ko'rik o'rnini bosmaydi.