Bolaning quloq oldi sohasi shishib, yuzi bir tomondan to'lib qolsa, chaynaganda og'risa va harorati ko'tarilsa, ota-onaning xayoliga birinchi bo'lib tepki keladi. Epidemik parotit, xalq tilida tepki, virus qo'zg'atadigan yuqumli kasallik. Ko'p bolalarda u bir hafta ichida tinchiydi, lekin asoratlari bilan xavfli. Quyida tepki qanday yuqishini, qaysi belgida kechiktirmasdan shifokorga borish kerakligini va bola qachon bog'chaga qaytishi mumkinligini ko'rib chiqamiz.
Tepki nima va qanday yuqadi
Kasallikni virus qo'zg'atadi. U birinchi navbatda so'lak ishlab chiqaradigan bezlarni, ayniqsa quloq oldidagi eng kattasini shishiradi, shuning uchun shish quloq yumshog'i ostidan boshlanadi.
- virus havo-tomchi yo'li bilan: yo'talganda, aksirganda, gaplashganda tarqaladi;
- bitta piyola, qoshiq yoki o'yinchoq ham yuqish yo'li bo'la oladi;
- bola shish chiqishidan oldin ham atrofga virus tarqatib yuradi;
- bog'cha guruhi va bitta xonada yotish yuqish uchun yetarli sharoit;
- kasallikdan keyin odatda uzoq muddatli immunitet qoladi.
Belgilari: nimaga qarab bilib olinadi
Tepki asta boshlanadi: avval holsizlik va isitma, keyin shish. Shish ko'pincha bir tomonda paydo bo'lib, so'ng ikkinchi tomonga ham o'tadi.
- quloq oldi sohasi shishadi, jag' burchagi ko'rinmay qoladi;
- shish yumshoq, bosganda og'riydi, teri qizarmaydi;
- og'izni ochganda va nordon narsa yeganda og'riq kuchayadi;
- og'iz qurishadi, so'lak kamayadi, bola ovqatdan qoladi;
- harorat ko'tariladi, bosh og'riydi, bola bezovta va holsiz bo'ladi.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Tepkining asosiy xavfi asoratlarida, ular shish qaytayotgan paytda ham paydo bo'lishi mumkin. Quyidagi belgilar navbat kunini kutishga imkon bermaydi:
- kuchli bosh og'rig'i, qusish, yorug'likdan bezovtalanish, bo'yinning qotishi;
- uyquchanlikning ortishi, hushning noravshanligi, tirishish;
- qorinning yuqori qismida kuchli og'riq va takroriy qusish;
- o'g'il bolada moyakning shishishi, og'rishi va qizarishi;
- eshitishning pasayishi yoki quloqda shovqin paydo bo'lishi;
- isitma pasayib, bir kundan so'ng yana ko'tarilishi.
Tashxis qanday qo'yiladi va davolash qanday boradi
Ko'pincha tashxis ko'rikda aniq bo'ladi: shishning joylashuvi va kasal bola bilan aloqa haqidagi ma'lumot yetarli. Shubha yoki asorat gumoni bo'lsa, tekshiruv qo'shiladi.
- shifokor bo'yin, jag' sohasi va og'iz bo'shlig'ini ko'rikdan o'tkazadi;
- umumiy qon va siydik tahlili olinadi;
- qonda virusga qarshi antitanalar aniqlanadi;
- bezlarning holati ultratovush tekshiruvida ko'riladi;
- asorat gumonida nevrolog, urolog yoki LOR ko'rigiga yo'llanadi.
Virusni yo'q qiladigan alohida dori yo'q, shuning uchun davolash bolaning holini yengillatishga va asoratni o'z vaqtida ko'rishga qaratiladi. Isitma va og'riqqa nima berishni faqat shifokor belgilaydi; bolaga yumshoq, nordon bo'lmagan ovqat va ko'p suyuqlik kerak. Epidemik parotit haqidagi ma'lumot qabulda nimani so'rashni oldindan tartibga solishga yordam beradi.
Oldini olish va qachon bog'chaga borish mumkin
Tepkidan himoyalanishning asosiy yo'li emlash. Emlash jadvalini va bolaga mos muddatni shifokor belgilaydi, uni o'zingiz hisoblab o'tirmang.
- kasal bola uyda qoladi va alohida idish-tovoqdan foydalanadi;
- xonani kun davomida bir necha marta shamollatib turish;
- qo'lni sovunlab yuvish odatini bolaga o'rgatish;
- bog'chada tepki aniqlansa, tarbiyachi va pediatrni xabardor qilish;
- kasallikni o'tkazmagan bolani kasal bilan bir xonada yotqizmaslik.
Guruhga qaytish muddatini shifokor belgilaydi: odatda shish to'liq qaytib, harorat normallashgandan keyin ham bir necha kun o'tishi kerak. Ko'rikdan o'tmasdan qaytarish boshqa bolalarni xavf ostida qoldiradi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolani pediatr ko'rigidan o'tkazish va kerakli tahlillarni topshirish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qo'ng'iroq qilganda bolaning yoshini va isitma qachondan boshlanganini aytib qo'ying. Bog'chaga qaytish muddatini esa shifokor ko'rikdan keyin belgilaydi: maqola uning o'rnini bosmaydi.