«Kechqurun ikki soat uxlatolmayman», «tunda bir necha marta uyg'onadi», «xurrak otadi» — bolalar nevrologi qabulida eng ko'p eshitiladigan shikoyatlardan. Uyqu bolaning o'sishi, kayfiyati va diqqati uchun ovqat kabi zarur, shuning uchun uyqu buzilishi tez orada maktabda ham ko'rinadi. Yaxshi xabar shuki, sabablarning ko'pi aniqlanadi va tuzatiladi. Quyidagi matn mo'ljal beradi, aniq sababni shifokor ko'rigidan keyin bilib olasiz.
Bolada uyqu nega buziladi
- kun rejimining tartibsizligi, kech yotish, har kuni boshqa vaqtda uxlash;
- uxlashdan oldin ekran, shovqinli o'yin, kechki ortiqcha shirinlik;
- bolaning o'z-o'zidan uxlab qolish ko'nikmasi shakllanmagani;
- burun bilan nafas olish qiyinligi: adenoidlar, murtaklar, allergik shish;
- temir yetishmasligi va oyoqlardagi bezovtalik hissi;
- tashvish, qo'rquv, kundagi kuchli taassurotlar;
- og'riq: tish chiqishi, quloq, qorin og'rig'i, teri qichishi.
Qanday ko'rinishlari bor
- uxlashga qiynalish: bola to'shakda uzoq yotadi, ota-onasini chaqirib turadi;
- tunda tez-tez uyg'onish va qayta uxlatishning qiyinligi;
- tungi qo'rquv: bola o'tirib qichqiradi, taniydi-u tanimaydi, ertalab eslamaydi;
- uyquda yurish va gapirish, tishni g'ijirlatish;
- nafas buzilishi: xurrak, og'iz bilan nafas olish, nafasning qisqa to'xtashi, ko'p terlash;
- kunduzgi oqibatlar: asabiylik, diqqat va o'zlashtirishning pasayishi, ertalab bosh og'rig'i.
Qachon shifokorga, qachon zudlik bilan
Rejali qabulga yoziling, agar muammo uch haftadan ortiq davom etsa, bola kunduzi uyquchan va asabiy bo'lsa, xurrak doimiy bo'lsa, o'sish va vazn bo'yicha savol tug'ilsa, tungi epizodlar har kecha bir xil takrorlansa yoki ilgari quruq bo'lgan bolada tungi siydik ketishi qaytsa.
Zudlik bilan tibbiy yordam kerak bo'ladigan belgilar:
- uyquda nafasning uzoq to'xtashi, lab va yuzning ko'karishi;
- tirishish yoki ritmik, to'xtatib bo'lmaydigan silkinishlar;
- bolani uyqudan uyg'otish mumkin bo'lmasa;
- ertalab kuchli bosh og'rig'i va qusish birga kelsa;
- nafas olishning keskin qiyinlashuvi, hushning xiralashuvi.
Qanday tekshiriladi
- uyqu kundaligi: bir-ikki hafta ichida yotish, uyg'onish va epizodlar vaqti;
- nevrologik ko'rik, bo'y-vazn dinamikasi;
- LOR ko'rigi: adenoidlar, murtaklar, burun bilan nafas olish;
- qon tahlili, temir zahirasi ko'rsatkichlari;
- tungi epizodlar xurujga o'xshasa EEG, ko'pincha uyqu davrida;
- ko'rsatma bo'lsa uyqu paytidagi nafasni o'lchash tekshiruvlari.
Shifokor nima qiladi va uyda nima qilish mumkin
- shifokor sababni aniqlaydi: nafas yo'li, temir yetishmovchiligi, nevrologik yoki xulq sababi;
- nafas yo'li muammosida LOR bilan birga qaror qabul qiladi;
- uyqu gigiyenasi va xulq usullari bo'yicha bosqichma-bosqich reja beradi;
- tashvish va qo'rquvda psixolog yordamini tavsiya qiladi;
- dori masalasi kamdan-kam va faqat shifokor qaroriga ko'ra ko'riladi;
- uyda: yotish va turish vaqti har kuni bir xil, dam olish kunlari ham;
- uxlashdan bir soat oldin ekranni olib qo'ying, xona salqin va qorong'i bo'lsin;
- kechga yaqin qaymoqli shirinlik, qora choy va shokoladni bermang;
- tungi qo'rquvda bolani uyg'otmang, xavfsizligini ta'minlab yonida turing.
Uyqu, tiklar va bosh og'rig'i bo'yicha boshqa materiallar nevrologiya bo'limida jamlangan.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Uyqu buzilishi bilan bolalar nevrologi, LOR va psixolog qabuliga «Sog'lom bolalar» («Здоровые дети») klinikasining quyidagi filiallarida yozilish mumkin. Yozilish uchun: +998 55 055 10 02.
- «Sog'lom bolalar» («Здоровые дети») — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod-17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy. Diqqat: bu filial Toshkentda emas.
Qabulga to'ldirilgan uyqu kundaligini olib boring — shifokor uchun eng qimmatli ma'lumot shu. Tekshiruv rejasini bolani ko'rgan shifokor belgilaydi.