LFK — «lechebnaya fizkultura», ya'ni davolash gimnastikasi. Bu nom shifokor xulosasida paydo bo'lganda ota-ona odatda ikki narsani bilmoqchi bo'ladi: bu bolamga nima uchun kerak va oddiy sport bilan farqi nimada. Farqi shundaki, LFK da mashqlar bolaning aniq holatiga qarab tanlanadi va mutaxassis nazoratida bajariladi. Quyida kimga kerak, nima beradi va chegarasi qayerda ekanini tushuntiramiz.
Bolalar uchun LFK nima va kimga kerak
Davolash gimnastikasi — harakat yordamida davolash va tiklash usuli. Unda yuklama dozalanadi: qaysi mashq, qancha marta, qanday shaklda bajarilishi oldindan belgilanadi. Shu bilan u to'garak yoki sport mashg'ulotidan farq qiladi, chunki sportda maqsad natija, LFK da esa tiklanish bo'ladi.
- qomat buzilishi va umurtqa qiyshayishi;
- oyoq panjasi va tovon holatidagi muammolar;
- chaqaloq va kichkintoyda harakat rivojlanishining kechikishi;
- nevrologik tashxislar va muskul tonusidagi buzilishlar;
- jarohat, operatsiya va uzoq yotgandan keyingi tiklanish;
- surunkali nafas kasalliklari va past jismoniy chidam.
LFK ni pediatr, ortoped, nevrolog yoki reabilitolog tayinlaydi. Mashg'ulot turi — individual yoki guruhda, zalda yoki suvda — bolaning holatiga qarab tanlanadi.
Qanday vazifalarni hal qiladi
Gimnastikaning vazifasi tashxisni «yo'qotish» emas. U tanani kuchaytirib, kundalik hayotni osonlashtiradi.
- muskul korsetini mustahkamlash va qomatni tutishga o'rgatish;
- bo'g'imlar harakatchanligini saqlash;
- og'riqni kamaytirishga ko'maklashish;
- muvozanat, muvofiqlik va harakat ishonchini oshirish;
- nafas va yurak chidamini yaxshilash;
- jarohat yoki operatsiyadan keyin harakatga qaytarish.
Natija darhol ko'rinmaydi: odatda bir necha hafta muntazam ishdan keyin o'zgarish seziladi. Shuning uchun mashg'ulotni «kuchli bo'lgach to'xtatamiz» deb emas, kursni oxiriga yetkazib tashlash kerak.
Mashg'ulot qanday o'tadi va qanchalik tez-tez kerak
Birinchi mashg'ulotdan oldin mutaxassis shifokor xulosasini ko'radi, bolaning harakatini kuzatadi va dastlabki darajani belgilaydi.
- mashg'ulot qizdiruv, asosiy va yakuniy qismdan iborat bo'ladi;
- kichkintoylar uchun hammasi o'yin shaklida o'tadi;
- davomiyligi yoshga qarab o'zgaradi va asta uzaytiriladi;
- kurs bir necha haftaga mo'ljallanadi, keyin tanaffus bo'ladi;
- oraliq natija bo'yicha reja yangilanadi.
Qanchalik tez-tez kerakligini shifokor aytadi: ba'zi holatda haftada ikki-uch marta zalda ishlash va qolgan kunlari uyda qisqa mashq yetarli bo'ladi. Muhimi — mashg'ulotlar orasini uzun uzilish bilan to'ldirmaslik.
Qarshi ko'rsatmalar va cheklovlar
LFK ni vaqtincha to'xtatish kerak bo'ladigan holatlar ro'yxati uzun emas, lekin unga e'tibor bermaslik xavfli.
- isitma, o'tkir infeksiya, kuchli holsizlik;
- noaniq sababli og'riq yoki shish;
- yangi suyak jarohati va gips davri;
- nazoratga olinmagan tirishishlar;
- yurak kasalligining beqaror davri;
- shifokor alohida man etgan mashqlar.
Gimnastika mo'jiza qilmaydi: u umurtqani to'g'rilamaydi, nevrologik tashxisni bekor qilmaydi va operatsiya o'rnini bosmaydi. Ba'zi holatlarda u asosiy davolashga qo'shimcha bo'lib ishlaydi, xolos.
Uyda nima qilish mumkin
Uyda bajarilgan qisqa, lekin har kunlik mashq haftada bir martalik uzun mashg'ulotdan ko'proq foyda beradi.
- mutaxassis bergan majmuani o'zgartirmasdan takrorlang;
- mashqni ovqatdan keyin darhol boshlamang;
- bolaning charchashiga qarab yuklamani bo'lib bajaring;
- har kuni ko'chada harakatli o'yin uchun vaqt ajratib bering;
- o'tirish joyi va ryukzak og'irligiga e'tibor qiling.
Mashq majmuasini internetdan tanlash yoki qo'shni bolaning rejasini ko'chirish yaramaydi: bir xil ko'rinadigan holatlar orqasida turli sabablar turadi. Shuning uchun boshlashdan oldin shifokor ko'rigidan o'tish kerak. Yo'nalishni tushunish uchun LFK yo'nalishidagi mashg'ulot turlari bilan tanishib chiqish mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolaga davolash gimnastikasi kerakmi yoki yo'qmi — buni aniqlash uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Yozilish va jadval: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Yozilayotganda bolaning yoshini va shikoyatlarni aytib qo'ying — shunda kerakli mutaxassis va qulay vaqt tanlanadi. Mashg'ulot turi va hajmi haqidagi qarorni shifokor ko'rikdan keyin qabul qiladi.