Yarim tunda bola birdan baqirib o'tiradi, ko'zi ochiq, peshanasi terlagan, ammo sizni tanimaydi va yupatishga ko'nmaydi. Bir necha daqiqadan so'ng o'zi yotib, tinch uxlab ketadi, ertalab esa hech narsani eslamaydi. Ko'pchilik ota-ona buni dahshatli tush deb o'ylaydi, lekin bu boshqa holat — tungi qo'rquv.
Tungi qo'rquv nima
Tungi qo'rquv (ночные страхи) — chuqur uyqudan to'liq uyg'onmay chiqib ketish bilan bog'liq holat. Miyaning bir qismi uyquda qoladi, bir qismi esa uyg'onadi: shu sababli bola qimirlaydi, baqiradi, hatto o'rnidan turib yuradi, lekin aslida uxlab turgan bo'ladi. Odatda bu uyquga ketgandan keyin birinchi ikki-uch soat ichida sodir bo'ladi.
Dahshatli tushdan farqi shunda: tushni bola uyg'ongach eslaydi va aytib beradi, qo'rquvni esa eslamaydi. Tungi qo'rquv ko'pincha 2 yoshdan 8 yoshgacha uchraydi va bola ulg'aygan sari kamayib boradi.
Qanday ko'rinadi
- bola to'satdan qichqiradi yoki yig'laydi, o'rnida o'tirib qoladi;
- ko'zi ochiq, lekin nigohi "bo'sh", ota-onani tanimaydi;
- yuragi tez uradi, nafasi tezlashadi, terlaydi;
- quchoqlasangiz qarshilik qiladi, tinchlanmaydi;
- 5-15 daqiqada o'zi tinchlanib, yana uxlab ketadi;
- ertalab voqeani umuman eslamaydi.
Bunday xurujlar charchoq, kun tartibining buzilishi, kechki kuchli taassurotlar, isitma yoki yangi muhitga ko'chishdan keyin ko'payadi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Ko'pincha tungi qo'rquv davolashni talab qilmaydi va o'zi o'tib ketadi. Lekin bolalar nevrologi ko'rigi quyidagi hollarda zarur:
- xurujlar deyarli har kecha takrorlansa yoki bir kechada bir necha marta bo'lsa;
- harakatlar bir xil qoliplab takrorlansa: qotib qolish, qo'l-oyoqning bir tomonlama tortishishi, siydik chiqib ketishi;
- xuruj paytida bola tilini tishlab olsa, lablari ko'karsa;
- holat 9-10 yoshdan keyin ham davom etsa;
- bola uyquda yurib, uydan chiqib ketishga urinsa — bu xavfsizlik masalasi;
- bola uyquda kuchli xo'rrak otsa yoki nafasi bir zum to'xtab qolsa.
Bu belgilar tungi qo'rquv o'rniga boshqa holat — tutqanoqli xuruj yoki uyquda nafas buzilishi borligini ko'rsatishi mumkin.
Tekshiruv qanday o'tadi
Shifokor batafsil so'rab chiqadi: xuruj kechaning qaysi qismida bo'ladi, qancha davom etadi, bola keyin nimani eslaydi, kun tartibi qanday. Uyda telefonga olingan qisqa video juda yordam beradi.
So'ng nevrologik ko'rik o'tkaziladi. Tutqanoqdan farqlash kerak bo'lsa, EEG, ba'zan uyqu davridagi EEG buyuriladi. Qon tahlillari, xo'rrak bor bo'lsa LOR ko'rigi ham qo'shiladi. Tekshiruv hajmini shifokor belgilaydi.
Uyda qanday yordam berish mumkin
Xuruj paytida bolani uyg'otishga, silkitib chaqirishga urinmang — bu holatni cho'zadi. Yoningizda bo'ling, xavfsizligini ta'minlang (o'tkir buyumlar, zinapoya, ochiq deraza), ovozingizni ko'tarmay tinch gapiring va o'zi tinchlanishini kutib turing. Ertalab bola eslamasa, voqeani unga qayta-qayta eslatmaslik ma'qul.
- har kuni bir vaqtda yotish, kunduzgi uyquni yoshiga mos saqlash;
- yotishdan bir-ikki soat oldin ekranni va shovqinli o'yinni to'xtatish;
- charchoqqa yo'l qo'ymaslik — uyqu yetmasligi xurujlarni ko'paytiradi;
- xona salqin, yarim qorong'i bo'lishi;
- kechga yaqin ko'p suyuqlik va shirinlik bermaslik.
Ko'pchilik bolada tungi qo'rquv yillar o'tishi bilan izsiz o'tadi. Shunga qaramay, holat tez-tez takrorlansa, bolalar nevrologi ko'rigidan o'tish kerak.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Ko'rikdan o'tish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasining qulay filialini tanlash mumkin:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent (mo'ljal: «Novza» metrosi, Ziraat bank)
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent ()
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Mirzo Ulug'bek tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Sergeli tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy
Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini aniqlashtirib olish qulay.