Bolalarda umurtqa qiyshayishi (skolioz): belgilari, tashxisi va davolash

«Bolam partada o'tirganda bir yelkasi pastroq ko'rinadi, suvga tushganda orqasining bir tomoni do'ngroq». Ortoped qabuliga kelgan ota-onalar ko'pincha shu gapdan boshlaydi. Umurtqa qiyshayishi — skolioz (сколиоз) — umurtqaning yon tomonga og'ishi va o'z o'qi atrofida burilishi. Bu shunchaki noto'g'ri o'tirish odati emas: haqiqiy skoliozni faqat ortoped ko'rigi va kerak bo'lsa rentgen aniqlaydi.

Skolioz nima va nega yuzaga keladi

Orqadan qaraganda umurtqa tekis chiziq bo'lib ko'rinadi. Skoliozda bu chiziq «C» yoki «S» harfiga o'xshab og'adi, qovurg'alar bir tomondan ko'tarilib, orqada do'nglik paydo bo'ladi. Sabablari turlicha:

  • idiopatik skolioz — eng ko'p uchraydigani, aniq sababi topilmaydi va jadal o'sish davrida ko'zga tashlanadi;
  • tug'ma shakli — umurtqa suyaklari homila davrida noto'g'ri shakllangan;
  • nerv-mushak kasalliklari fonida — mushaklar umurtqani tik ushlab turmaydi;
  • bir oyoqning qisqaligi, chanoqning qiyshayishi natijasida;
  • jarohat yoki umurtqa sohasidagi operatsiyadan keyin.

Qanday bilinadi: nimalarga qarash kerak

Boshida bola og'riqdan shikoyat qilmaydi, shuning uchun o'zgarishni ko'pincha ota-ona payqaydi. Bolani yechintirib, orqasiga qarab ko'ring:

  • yelkalar bir sathda emas, biri aniq pastroq turadi;
  • kurak suyaklaridan biri ko'proq turtib chiqqan;
  • qo'l bilan tana orasidagi bo'shliq o'ng va chapda teng emas;
  • bola oldinga engashganda orqasining bir tomoni do'ng bo'lib ko'tariladi;
  • kiyim bir yoqqa qiyshayadi, uzoq o'tirgandan keyin bel va kuraklar orasi charchaydi.

Qachon shifokorga borish kerak

Bola o'sayotgan paytda og'ish ortib borishi mumkin, o'sish tugagach uni tekislash qiyinlashadi. Ortoped ko'rigini kechiktirmang, agar:

  • yelka, kurak yoki beldagi assimetriyani bir martadan ko'p payqasangiz;
  • bola 9–14 yoshda bo'lib, bo'yi tez o'sayotgan bo'lsa;
  • orqasi yoki belida og'riq, tortishish borligini aytsa;
  • bir oyoq uzunroq ko'rinsa, bola yurganda qiyshayib qolsa;
  • oilada skolioz bo'lgan qarindoshlar bor yoki maktab ko'rigida izoh yozilgan bo'lsa.

Tashxis qanday qo'yiladi: ko'rik va rentgen

Qabul suhbatdan boshlanadi: bola qachon jadal o'sishga kirgani, shikoyatlari, oilada shunday holat bo'lgan-bo'lmagani so'raladi. So'ng ko'rik:

  • ortoped bolani tik turgan, o'tirgan va engashgan holatda ko'radi;
  • engashish sinovi bilan orqadagi do'nglik baholanadi;
  • yelka, kurak, chanoq sathlari va oyoq uzunligi o'lchanadi;
  • umurtqa harakati, mushak tonusi va reflekslar tekshiriladi;
  • og'ish darajasini o'lchash uchun tik holatda umurtqa rentgeni tavsiya etiladi;
  • zarurat bo'lsa nevrolog ko'rigi qo'shiladi.

Burchak aynan rentgen tasvirida o'lchanadi va davolash turini belgilaydi. Skolioz haqidagi batafsil ma'lumot qabulda savol berishni osonlashtiradi.

Davolash: LFK, massaj va uyda nima qilish mumkin

Usul og'ish burchagiga, yoshga va o'sish zaxirasiga qarab tanlanadi. Yengil og'ishda kuzatuv va mashqlar bilan cheklaniladi:

  • davolash gimnastikasi (LFK) — asosiy usul, mashqlar har bir bolaga alohida tanlanadi;
  • massaj — mushak zo'riqishini kamaytiradi, lekin yolg'iz o'zi umurtqani tekislamaydi;
  • suzish va shifokor ruxsat bergan jismoniy mashqlar;
  • korset — faqat ortoped ko'rsatmasi bilan, muayyan burchak va o'sish davrida;
  • tez kuchayadigan og'ir deformatsiyada jarrohlik masalasi mutaxassislar bilan ko'riladi.

Uyda kundalik sharoitni to'g'rilash ham muhim:

  • stol va stulni bolaning bo'yiga moslang, tovoni polga tegib tursin;
  • maktab sumkasini ikki yelkada ko'tarishga o'rgating;
  • har 30–40 daqiqa o'tirgandan keyin turib harakat qilsin;
  • shifokor ko'rsatgan mashqlarni har kuni muntazam bajaring.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Skoliozda ortoped ko'rigi, LFK va massaj bo'yicha maslahat bir joyda bo'lsa qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:

Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Maqola umumiy ma'lumot beradi — og'ish darajasini shifokor ko'rigi aniqlaydi.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi