«Bolam ko'p yurganda oyog'im og'riyapti deydi, kechqurun boldirlari tortishadi. Poyabzalining ichki tomoni tez yeyiladi». Ortopedga eng ko'p beriladigan savollardan biri shu. Yassi oyoq (плоскостопие) — oyoq kafti gumbazining pasayishi, ya'ni kaft yerga deyarli butun yuzasi bilan tegib turishi. Lekin kichkina bolada tekis ko'rinadigan kaft har doim kasallik emas, shuning uchun bir qarashda xulosa chiqarib bo'lmaydi.
Yassi oyoq nima va nega paydo bo'ladi
Oyoq kafti suyaklar, paylar va mushaklardan tashkil topgan gumbazga o'xshaydi: u yurishda zarbani yumshatadi. Gumbaz pasaysa, zarba to'g'ridan to'g'ri bo'g'imlarga va umurtqaga o'tadi. Asosiy sabablar:
- fiziologik holat — kichkina bolada kaft ostida yog' yostiqchasi bo'ladi, gumbaz asta shakllanadi;
- nasliy moyillik, paylar va boylamlarning tabiatan bo'shligi;
- ortiqcha vazn — gumbazga tushadigan yuk ortadi;
- harakat kamligi yoki aksincha uzoq tik turish bilan bog'liq yuklama;
- yumshoq, keng, tovonni ushlab turmaydigan poyabzal, boshqa bolaning eski oyoq kiyimi;
- raxit, jarohat yoki nerv-mushak kasalliklari fonida rivojlangan shakllari.
Qanday bilinadi: belgilari va yosh me'yorlari
Kaft gumbazi maktabgacha yoshda shakllanib boradi, shuning uchun 2–3 yoshdagi va 7 yoshdagi tekis kaft bir xil baholanmaydi. Diqqat talab qiladigan belgilar:
- bola uzoq yurishdan bosh tortadi, «ko'tarib yuring» deb so'raydi;
- kechqurun oyoq kafti, boldir yoki tizzasi og'riydi, tortishadi;
- yurganda tovon ichkariga og'adi, kaftini bosib qo'yadi;
- poyabzal bir tomondan, ayniqsa ichki qismidan notekis yeyiladi;
- yurishi og'ir, oyoq kaftida qadoq va qizarish paydo bo'ladi.
Qachon ortopedga murojaat qilish kerak
Yassi oyoqda vaqtida boshlangan mashqlar natijaga ta'sir qiladi. Shifokor ko'rigiga yozilishni kechiktirmang, agar:
- bola og'riqdan tez-tez shikoyat qilsa;
- yurish tarzi o'zgargan bo'lsa, bir oyog'ini ko'proq ayasa;
- oyoqlar aniq assimetrik ko'rinsa;
- 7 yoshdan keyin ham kaft gumbazi ko'rinmasa;
- bola sport bilan jiddiy shug'ullansa yoki bog'cha ko'rigida yassi oyoq haqida yozilgan bo'lsa.
Internetdagi rasmlarga qarab o'zingiz tashxis qo'ymang: o'xshash ko'rinish ortida turli holatlar turadi.
Tekshiruv qanday o'tadi
Ortoped avval shikoyatlarni, bolaning qachon yura boshlaganini va qanday poyabzal kiyishini so'raydi. Keyin ko'rik:
- bola tik turganda va yurganda kaft, tovon va tizzalar holati baholanadi;
- barmoq uchida turish, tovonda yurish kabi oddiy sinovlar bajariladi;
- paylar cho'ziluvchanligi va mushak kuchi tekshiriladi;
- plantografiya yoki podometriya — kaft izini olish va yuklamani o'lchash;
- zarur bo'lganda yuklama ostidagi rentgen tavsiya etiladi;
- umurtqa va chanoq holati ham ko'riladi.
Natijada kaft gumbazining darajasi va mos reja aniqlanadi. Yassi oyoq haqidagi batafsil ma'lumot ko'rikdan oldin savollarni tartibga solishga yordam beradi.
Davolash: LFK, massaj va uyda nima qilish mumkin
Bolalarda asosiy e'tibor mashqlarga va to'g'ri poyabzalga qaratiladi. Shifokor tayinlashi mumkin bo'lgan usullar:
- davolash gimnastikasi (LFK) — kaft va boldir mushaklarini mustahkamlovchi mashqlar;
- oyoq va boldir massaji — mushak tonusini muvozanatlashtiradi;
- ortopedik tagliklar — faqat ko'rikdan keyin, o'lchov bilan tanlanadi;
- tovonni ushlab turadigan, qattiq orqa qismli poyabzal;
- og'riq bilan kechadigan, mashqlarga bo'ysunmaydigan holatlarda jarrohlik masalasi alohida muhokama qilinadi.
Uyda bajarish oson va foydali ishlar:
- qum, maysa, mayda toshli yo'lda yalangoyoq yurgizish;
- massaj gilamchasi ustida bir necha daqiqa yurish;
- barmoqlar bilan ro'molcha va kichik buyumlarni terib olish o'yini;
- to'pni yoki silindrni kaft bilan dumalatish, tovonda va barmoq uchida yurish;
- poyabzalni kechqurun, o'lchamiga qarab tanlash.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Yassi oyoqda ortoped ko'rigidan o'tib, LFK va massaj bo'yicha ko'rsatma olish qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Kaft holatini va mashqlar majmuasini shifokor ko'rigi belgilaydi.