«Dadamning chov sohasi og'riydi, paypog'ini kiyganda oyog'ini ko'tarishga qiynaladi, yurganda oqsaydi». Ortoped qabulida bu shikoyatlar koksartrozdan shubhalanishga asos bo'ladi. Koksartroz (коксартроз) — chanoq-son bo'g'imi tog'ayining yupqalashishi va bo'g'im yuzalarining o'zgarishi. Kasallik sekin rivojlanadi, lekin harakatni sezilarli cheklaydi, shuning uchun ko'rikni kechiktirmaslik muhim.
Koksartroz nima va nega rivojlanadi
Chanoq-son bo'g'imi tanaga tayanch bo'lib xizmat qiladi va yurishda katta yuk ko'taradi. Tog'ay yupqalashganda harakat og'riqli bo'ladi, bo'g'im atrofidagi mushaklar zo'riqadi. Sabab va omillar:
- yosh bilan bog'liq o'zgarishlar;
- bolalikdagi chanoq-son bo'g'imi displaziyasining davolanmagan oqibatlari;
- jarohatlar, son suyagi boshchasining shikastlanishi;
- bo'g'imning yallig'lanish kasalliklari;
- ortiqcha vazn, og'ir jismoniy mehnat;
- bolalik davridagi Pertes kasalligi kabi holatlardan keyingi o'zgarishlar.
Qanday bilinadi: belgilari
Belgilar sekin kuchayib boradi va avval harakat paytida bezovta qiladi:
- chov, son yoki dumba sohasida og'riq, ba'zan tizzaga uriladi;
- oyoqni yon tomonga ochish va ichkariga burish qiyinlashadi;
- uzoq o'tirgandan keyin birinchi qadamlar og'riqli bo'ladi;
- yurganda oqsash, tanani chayqatib bosish paydo bo'ladi;
- paypoq kiyish, poyabzal bog'lash qiyinlashadi;
- bir oyoq qisqaroq ko'rinadi, son mushaklari ingichkalashadi.
Qachon shifokorga borish kerak
Harakat chegaralanishi qanchalik erta aniqlansa, uni saqlab qolish imkoniyati shunchalik yuqori bo'ladi. Ortoped ko'rigi zarur, agar:
- chov yoki son og'rig'i bir necha haftadan ortiq davom etsa;
- oyoqni ochish yoki burish qiyinlashsa;
- yurganda oqsash paydo bo'lsa;
- og'riq tunda ham bezovta qilsa;
- bolalikda displaziya tashxisi bo'lgan bo'lsa;
- bolada chov yoki son og'rig'i, oqsash kuzatilsa — bu alohida tekshiruvni talab qiladi.
Tekshiruv qanday o'tadi: ko'rik va rentgen
Shifokor og'riq qachon boshlangani, eski jarohat va bolalikdagi tashxislar haqida so'raydi, so'ng ko'rik o'tkazadi:
- bo'g'im harakati barcha yo'nalishlarda o'lchanadi;
- oyoqlar uzunligi va mushak kuchi tekshiriladi;
- yurish tarzi va tayanch holati baholanadi;
- chanoq rentgeni asosiy tekshiruv: bo'g'im oralig'i va suyak o'zgarishlari ko'rinadi;
- zarurat bo'lsa MRT yoki kompyuter tomografiyasi tavsiya etiladi;
- yallig'lanishni istisno qilish uchun qon tahlillari tayinlanadi.
Natija bosqichni aniqlaydi va davolash yo'nalishini belgilaydi. Koksartroz haqidagi batafsil ma'lumot qabulda savol berishni osonlashtiradi.
Davolash: LFK, massaj va uyda nima qilish mumkin
Davolash og'riqni kamaytirish, harakatni saqlash va bo'g'imga tushadigan yukni kamaytirishga qaratiladi. Shifokor tanlaydigan usullar:
- davolash gimnastikasi (LFK) — bo'g'imni qo'llab-quvvatlovchi mushaklarni mustahkamlaydi;
- massaj va qo'l bilan bajariladigan usullar — zo'riqishni kamaytiradi;
- fizioterapiya va suv muolajalari — ko'rsatma bo'lganda;
- tayanch tayog'i va yurishni yengillashtiruvchi moslamalar;
- dori vositalari faqat shifokor tayinlovi bilan qo'llaniladi;
- kech bosqichda bo'g'imni almashtirish jarrohligi masalasi muhokama qilinadi.
Uyda bo'g'imga g'amxo'rlik qilish yo'llari:
- vaznni kamaytirish — bo'g'im uchun eng sezilarli yengillik;
- og'ir yuk ko'tarmaslik, uzoq tik turishni cheklash;
- past va yumshoq kursilarda o'tirmaslik;
- suzish va velosiped kabi yumshoq harakat turlari;
- mashqlarni har kuni, og'riqni kuchaytirmaydigan hajmda bajarish.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Chanoq-son bo'g'imi bilan bog'liq shikoyatlarda ortoped ko'rigi kerak, bolalardagi oqsash esa alohida tekshiruvni talab qiladi. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Bo'g'im holatini va davolash rejasini shifokor ko'rigi aniqlaydi.