Chaqaloq har kuni kechqurun bir vaqtda yig'lab boshlaydi, oyoqlarini qorniga tortadi, ko'tarib yursangiz ham tinchimaydi. Yosh ota-ona bunday paytda o'zini ayblay boshlaydi: «sutim to'g'ri kelmayaptimi, nimani noto'g'ri qilyapman?» Ko'pincha sabab chaqaloq sanchig'ida bo'ladi.
Chaqaloq sanchig'i nima
Sanchiq (младенческие колики) — kasallik emas, balki hayotning birinchi oylarida uchraydigan holat. Chaqaloqning ovqat hazm qilish tizimi hali yetilmagan, ichaklarda gaz ko'proq to'planadi, nerv tizimi esa har qanday noqulaylikka kuchli yig'i bilan javob beradi.
Sanchiq odatda tug'ilgandan keyin bir necha hafta o'tib boshlanadi, uch-to'rt oylikda eng kuchli bo'ladi, keyin o'z-o'zidan kamayadi. Yig'ining ortida boshqa sabab ham turishi mumkin, shuning uchun bolani shifokorga ko'rsatish kerak.
Qanday belgilar bo'ladi
Sanchiqqa xos manzara quyidagicha:
- yig'i keskin boshlanadi, ko'pincha kunning bir xil vaqtida — aksariyat hollarda kechqurun;
- chaqaloq oyoqlarini qorniga tortadi, musht tugadi, yuzi qizaradi;
- qorni dam bo'lib tuyuladi, gaz chiqqanda bola bir pasga tinchiydi;
- ko'krak yoki shishani olishdan bosh tortadi yoki olib, keyin tashlab yig'laydi;
- ko'tarib yurish, tebratish bir muddat yordam beradi, keyin yig'i qaytadi;
- xuruj orasida chaqaloq xushchaqchaq, yaxshi emadi va vazn oladi.
Oxirgi band eng muhimi: sanchiqda chaqaloqning umumiy rivojlanishi va vazn olishi buzilmaydi. Agar bola vazn olmasa yoki holsiz bo'lsa, bu boshqa sababdan izlanadi.
Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak
Yig'i sanchiq emas, boshqa muammo belgisi bo'lishi mumkin. Quyidagi holatlarda kechiktirmasdan tibbiy yordamga murojaat qilinadi:
- harorat ko'tarilgan — ayniqsa bir yoshgacha bolada bu alohida ehtiyotni talab qiladi;
- takror va kuchli qayt qilish, qusuqda yashil yoki qon aralashmasi;
- axlatida qon yoki shilimshiq ko'rinsa, ich ketishi boshlansa;
- bola vazn olmayotgan, emishdan qolgan, siydigi kamaygan;
- qorni qattiq va shishgan, teginganda qattiq yig'laydi;
- chaqaloq holsiz, bo'shashgan, yoki yig'isi juda o'zgargan — ingroqqa aylangan;
- chov sohasida yoki kindikda do'mboq paydo bo'lgan;
- yig'i bir necha soat tinmay davom etayotgan va hech narsa yordam bermayotgan.
Bunday belgilar sanchiqqa xos emas, shuning uchun ularda «o'tib ketadi» deb kutish to'g'ri emas.
Tashxis qanday qo'yiladi
Sanchiq tashxisi tekshiruv natijasi bilan emas, boshqa sabablarni chetga chiqarish yo'li bilan qo'yiladi. Qabulda shifokor emizish yoki aralashma berish tartibini, kunda qancha va qanday yig'layotganini, axlati va siydigini, vazn dinamikasini so'rab chiqadi.
So'ng chaqaloq ko'rikdan o'tkaziladi: qorin palpatsiya qilinadi, chov va kindik sohasi, og'iz bo'shlig'i, teri tekshiriladi, vazn va bo'y o'lchanadi. Shubha bo'lsa qo'shimcha tahlil yoki qorin bo'shlig'i ultratovush tekshiruvi buyuriladi. Barcha qarorni shifokor qabul qiladi.
Yordam va parvarish
Sanchiqni bir dorida to'xtatadigan usul yo'q. Ko'proq oddiy amallar yordam beradi:
- emizgandan keyin chaqaloqni tik ko'tarib, havo chiqishini kutish;
- emizish paytida ko'krakni to'g'ri ushlab berish, shisha bilan boqilsa so'rg'ichni havo kirmaydigan qilib tanlash;
- qorinni iliq qo'l bilan soat yo'nalishida yengil uqalash;
- kunda bir necha marta qoringa yotqizib qo'yish — faqat uyg'oq holatda va nazorat ostida;
- ko'tarib yurish, yelkaga qo'yish, bir xil maromda tebratish;
- xonadagi shovqin va yorug'likni kamaytirish.
Onaning ovqatini o'zgartirish yoki dori-darmon qo'llash masalasini shifokor bilan hal qilish kerak — har qanday vositani o'zboshimchalik bilan berish tavsiya etilmaydi. Ota-ona charchaganda navbatlashib dam olish ham muhim.
Oldini olish
Sanchiqni butunlay oldini olish mumkin emas, lekin uni yengillashtirish qo'lda. Emizish tartibini barqaror qilish, chaqaloqni ortiqcha to'ydirib yubormaslik, kun tartibini tinch saqlash, tamaki tutunidan saqlash — hammasi foyda beradi. Nazorat ko'rigini o'tkazib yubormaslik ham muhim: shifokor o'sish va vazn dinamikasini kuzatib boradi.
Yig'i sabablari har xil bo'lishi mumkin, shuning uchun chaqaloq sanchig'i haqida gap yuritishdan oldin bolani pediatr ko'rigidan o'tkazish to'g'ri bo'ladi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Chaqaloqni pediatr ko'rigiga «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallariga yozish mumkin:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini oldindan aniqlashtirib olish qulay.