Yangi tug'ilgan bolaning yig'lash paytida pastki jag'i yoki qo'l-oyog'i mayda titrab ketsa, ota-onaning yuragi orziqib ketadi. Chaqaloqda iyagining titrashi (тремор подбородка) — ko'p uchraydigan holat va aksariyat hollarda nerv tizimining hali yetilmaganidan dalolat beradi, kasallikdan emas. Shu bilan birga, titrash ba'zan tekshirish kerak bo'lgan belgi ham bo'ladi. Quyida qanday titrash kutilgan hol, qaysi holatda esa shifokorga ko'rsatish zarurligini tushuntiramiz.
Chaqaloqda tremor nima va nega paydo bo'ladi
Tremor — mayda, tez va ritmik titrash. Chaqaloqda bu holat nerv tolalarining qoplami hali to'liq shakllanmagani uchun yuzaga keladi: miyadan mushakka boradigan buyruq «toza» o'tmaydi va mushak ortiqcha harakat bilan javob beradi. Bunga qo'shimcha sabablar ham qo'shilishi mumkin.
- nerv tizimining yetilish jarayoni — ilk haftalardagi eng ko'p uchraydigan sabab;
- yig'lash, qattiq ovoz, yorqin yorug'lik yoki yechintirishdan keyingi hayajon;
- charchoq va uyquga ketish oldidagi holat;
- muddatidan oldin tug'ilish: nerv tizimi yetilishi uzoqroq davom etadi;
- tug'ruq paytidagi kislorod yetishmovchiligi oqibatlari;
- qondagi kalsiy, magniy yoki qand miqdorining o'zgarishi;
- qalqonsimon bez faoliyatining buzilishi — kamroq uchraydigan sabab.
Qanday titrash kutilgan hol hisoblanadi
Mo'ljal oddiy: titrash qachon boshlanadi, qancha davom etadi va bolaning o'zi qanday holatda. Hayotning ilk oylarida quyidagi manzara odatda tashvish tug'dirmaydi.
- titrash faqat yig'lash, hayajon yoki yechintirish paytida paydo bo'ladi;
- bir necha soniya davom etadi va o'z-o'zidan to'xtaydi;
- iyak, pastki labi yoki qo'llar titraydi, tana tinch turadi;
- bolani qo'lga olib bag'ringizga bossangiz, titrash tezda bosiladi;
- chaqaloq yaxshi emadi, vazn qo'shadi va tinch uxlaydi;
- oylar o'tgani sari titrash kamayib boradi va uch oydan keyin deyarli yo'qoladi.
Qaysi belgilarda shifokorga murojaat qilish kerak
Quyidagi holatlarda titrashni «o'zi o'tadi» deb kutib o'tirish to'g'ri emas. Ularning aksariyati shoshilinch emas, lekin yaqin kunlarda ko'rikdan o'tish kerak.
- titrash tinch holatda, bola yig'lamaganda ham kuzatilsa;
- bir daqiqadan ko'proq davom etsa yoki tez-tez qaytalansa;
- bosh, til yoki butun tana titrasa;
- uch oydan keyin ham kuchi kamaymasa yoki kuchaysa;
- mushaklarning haddan ziyod taranglashishi yoki bo'shashishi qo'shilsa;
- chaqaloq sust emsa, vazn qo'shmasa, ko'p qusaversa;
- titrash bir tomonlama bo'lsa yoki ko'z olmalarining chetga qarab ketishi bilan birga kelsa — zudlik bilan.
Shifokor qabulda nimani tekshiradi
Birinchi vazifa — bu oddiy tremormi yoki tirishishning boshlanishimi, degan savolga javob berish. Shuning uchun telefonda olingan qisqa video shifokor uchun eng aniq ma'lumot bo'ladi.
- batafsil suhbat: homiladorlik, tug'ruq, ilk kunlar qanday kechgani;
- nevrologik ko'rik: tonus, reflekslar, harakatlarning simmetriyasi;
- bosh aylanasini o'lchash va dinamikada kuzatish;
- bosh miya ultratovush tekshiruvi (neyrosonografiya);
- qondagi kalsiy, magniy, qand va qalqonsimon bez ko'rsatkichlari;
- shubha bo'lsa elektroensefalografiya (EEG);
- eshitish tekshiruvi va kerak bo'lganda oftalmolog ko'rigi.
Nima qilinadi va uyda nimaga e'tibor berish kerak
Nerv tizimining yetilishi bilan bog'liq titrash maxsus davolashni talab qilmaydi — unga vaqt va tinch muhit kerak. Sabab aniqlangan hollarda esa davolash aynan shu sababga qaratiladi.
- kuzatuv va belgilangan muddatda takroriy ko'rik;
- aniqlangan kamchilik bo'lsa, uni shifokor nazoratida to'g'rilash;
- kun tartibini bir xil ushlash: uyqu va emizish vaqtlari;
- uxlashdan oldin qattiq ovoz, yorqin yorug'lik va ko'p mehmondan saqlanish;
- iliq vannada cho'miltirish va yumshoq, shoshilmasdan qilingan parvarish;
- bolani ko'targanda boshi va bo'ynini qo'l bilan qo'llab turish;
- «tinchlantiruvchi» damlama va qo'shimchalarni o'z boshi bilan bermaslik.
Titrash qancha davom etsa, shunchalik ko'p savol tug'iladi — shu savollarni yig'ib, bolalar nevrologi qabuliga yozilish eng to'g'ri yo'l bo'ladi. Xulosani faqat shifokor bola ko'rigidan va kerakli tekshiruvlardan keyin chiqaradi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Chaqaloqni nevrolog va pediatr ko'rigidan o'tkazish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qabulga chaqaloqning tug'ilganlik ma'lumotlarini va titrash yozib olingan qisqa videoni olib boring — shifokor uchun bu eng aniq dalil bo'ladi. Xulosani esa faqat mutaxassis ko'rikdan keyin chiqaradi.