"Juda yuvosh bola, deyarli yig'lamaydi" — bu gap ko'pincha maqtov sifatida aytiladi. Lekin chaqaloq yoshiga nisbatan juda kam harakat qilsa, ko'targanda "cho'zilib" ketsa, emishga kuchi yetmasa, bu mushak gipotonusi belgisi bo'lishi mumkin. Bu holat gipertonusdan farqli, ancha kam sezilib, shuning uchun kech aniqlanadi.
Mushak gipotonusi nima
Mushak tonusi — mushaklarning tinch holatdagi tabiiy tarangligi. Gipotonus esa bu taranglikning yoshiga mos darajadan pastligi. Tonus pasayganda chaqaloqqa har bir harakat qiyin bo'ladi: boshini ushlash, o'girilish, o'tirish, keyinchalik yurish. Shu sababli gipotonus harakat ko'nikmalarining kechikishiga olib keladi.
Sabablari turlicha: erta tug'ilish, tug'ruq davridagi omillar, perinatal MNS zararlanishi, qonsizlik, raxit, qalqonsimon bez faoliyatining pasayishi, infeksiyalardan keyingi holatlar, genetik va moddalar almashinuvi bilan bog'liq kasalliklar. Sababni faqat tekshiruv aniqlaydi.
Qanday belgilarga e'tibor berish kerak
- chaqaloqni qo'ltig'idan ushlaganda "sirg'alib" tushadigandek bo'ladi;
- qorni bilan yotganda boshini ko'tarmaydi yoki tez tashlab qo'yadi;
- yotganda qo'l-oyog'i yoyilgan, bukilmagan holatda turadi;
- qo'liga narsa olmaydi, mushtini uzoq vaqt bo'sh tutadi;
- emishga kuchi yetmaydi, vazn sekin oshadi, yig'isi kuchsiz;
- o'girilish, o'tirish, tik turish kechikadi, o'tirganda egilib ketadi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Agar chaqaloq 3 oylikda qorni bilan yotganda boshini ko'tarmasa, 6 oylikda o'girilmasa, 9-10 oylikda tayanchsiz o'tirmasa, qo'liga narsa olmasa yoki emish kuchsizligi tufayli vazn yetarli oshmasa — nevrolog ko'rigi zarur. Shuningdek yig'isining kuchsizligi, yuz mimikasining kambag'alligi, nafas olishda qiyinchilik, ovqatlanishda qalqib ketish kuzatilsa, kechiktirmay murojaat qilinadi.
"O'zi tuzalib ketadi" degan umidda kutish gipotonusda eng xatarli yo'l: mashg'ulotlar qanchalik erta boshlansa, bola harakat ko'nikmalarini shunchalik yaxshi egallaydi.
Tekshiruv qanday o'tadi
Shifokor chaqaloqni turli holatlarda tutib ko'radi: qo'ltig'idan ushlab, qornini pastga qaratib, o'tirgizib. Shu sinovlarda tonusning pastligi aniq ko'rinadi. Reflekslar, mushak kuchi, bosh aylanasi va yoshiga mos ko'nikmalar baholanadi. Emizish va vazn o'sishi haqida so'raladi.
Keyin sababni izlash bosqichi: qon tahlillari (gemoglobin, qalqonsimon bez gormonlari, D vitamini), neyrosonografiya, ko'rsatmaga qarab miya MRT, EEG, zarurat bo'lsa genetik tekshiruvlar. Ortoped ko'rigi ham qo'shilishi mumkin.
Mashg'ulotlar va uydagi ish
Yordam ikki yo'nalishda boradi: topilgan sababni davolash va harakat ko'nikmalarini rivojlantirish. Ikkinchisi uchun mashqlar, davolash massaji, suvdagi mashg'ulotlar, holatni to'g'ri tashkil etish va bola bilan kundalik o'yin ishlatiladi. Mashqlarni mutaxassis ko'rsatgandan keyin uyda muntazam takrorlash muhim ahamiyatga ega.
- kuniga bir necha marta qorni bilan yotqizish, vaqtni asta oshirib borish;
- o'yinchoqni qo'li yetadigan masofada ushlab, cho'zilishga undash;
- bolani yerda, tekis joyda ko'proq o'ynatish;
- yurgizuvchi aravacha va o'tirgizuvchi moslamalarda uzoq tutmaslik;
- iliq suvda mashg'ulotlar — faqat shifokor ruxsati bilan;
- emizishni qulay holatda, tez-tez va kam-kam tashkil etish;
- yangi ko'nikmalarni sanasi bilan yozib borish.
Dinamika har bir bolada o'z sur'atida boradi. Shuning uchun shifokor belgilagan muddatda takror ko'rikka borib, mashg'ulotlar rejasini moslab borish kerak.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Nevrolog ko'rigi uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent (mo'ljal: «Novza» metrosi, Ziraat bank)
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent ()
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Mirzo Ulug'bek tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Sergeli tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy
Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini aniqlashtirib olish qulay.