«Chaqalog'imning oyoq panjasi ichkariga burilgan, tug'ruqxonada ortopedga ko'rsatish kerak dedilar». Yoki: «Bolam yurganda oyoq uchini ichkariga qo'yib, oyoqlarini chalkashtirib bosadi». Bu ikki holat bitta nom ostida aytiladi, lekin bir xil emas. Kosolaposlik (косолапость) — oyoq panjasining ichkariga va pastga burilishi: tug'ma shaklida panja tug'ilgandan boshlab shu holatda bo'ladi va erta davolashni talab qiladi.
Kosolaposlik nima va nega yuzaga keladi
Tug'ma kosolaposlikda oyoq panjasining suyaklari, paylari va boylamlari noto'g'ri nisbatda shakllanadi: tovon yuqoriga tortilgan, kaft ichkariga qaragan bo'ladi. Holatning kelib chiqishiga quyidagilar hissa qo'shadi:
- nasliy moyillik — oilada shunday holat bo'lgani;
- homila davrida oyoqning noqulay joylashishi, suv kamligi;
- nerv-mushak kasalliklari va umurtqa bilan bog'liq holatlar;
- o'g'il bolalarda ko'proq uchrashi;
- jarohat yoki yallig'lanishdan keyin orttirilgan shakllari;
- bolalardagi yurish xususiyati — oyoq uchini ichkariga qo'yib bosish ko'pincha boshqa, yengilroq holat.
Qanday bilinadi: belgilari
Tug'ma shakl tug'ilgandan keyin darhol ko'rinadi. Keyinroq paydo bo'lgan o'zgarishlar esa yurishdan seziladi:
- oyoq panjasi ichkariga burilgan, tovon yuqoriga tortilgan;
- panjani qo'l bilan to'g'ri holatga keltirish qiyin yoki imkonsiz;
- bir oyoq ikkinchisidan kichikroq, boldir mushagi nozikroq ko'rinadi;
- bola yurganda oyoq kaftining tashqi qirrasiga bosadi;
- yurish notekis, bola tez qoqiladi va charchaydi;
- poyabzal tashqi tomondan notekis yeyiladi, kaftda qadoq paydo bo'ladi.
Qachon shifokorga borish kerak
Tug'ma kosolaposlikda davolash hayotning birinchi haftalarida boshlangani ma'qul — bu davrda to'qimalar yumshoq va shaklga oson bo'ysunadi. Shifokorga murojaat qilish kerak, agar:
- chaqaloqning oyoq panjasi burilgan holatda bo'lsa;
- panjani erkin to'g'rilash imkoni bo'lmasa;
- bola yurganda oyoqlarini ichkariga qo'yib bosishni davom ettirsa;
- yurishda og'riq paydo bo'lsa, bola oqsasa;
- bir oyoq uzunligi yoki hajmi boshqasidan farq qilsa.
Erta ko'rik keyinchalik kerak bo'ladigan murakkab muolajalardan saqlanishga yordam beradi.
Tekshiruv qanday o'tadi
Ortoped homiladorlik qanday kechgani va oilada shunday holat bor-yo'qligini so'raydi, so'ng oyoqni tekshiradi:
- panjaning burilish darajasi va to'g'rilash imkoniyati baholanadi;
- tovon, kaft gumbazi va boldir mushaklari ko'riladi;
- oyoqlarning uzunligi va hajmi o'lchanadi;
- bola yura boshlagan bo'lsa, yurish tarzi kuzatiladi;
- suyaklar yetilganidan keyin oyoq rentgeni tayinlanadi;
- zarurat bo'lsa nevrolog ko'rigi va umurtqa tekshiruvi qo'shiladi.
Natijaga ko'ra davolash bosqichlari rejalashtiriladi. Kosolaposlik haqidagi batafsil ma'lumot qabuldan oldin o'qishga qulay.
Davolash: gipslash, LFK, massaj va uyda nima qilish mumkin
Tug'ma shaklda davolash bosqichma-bosqich olib boriladi va uzoq nazoratni talab qiladi. Ortoped tanlaydigan usullar:
- bosqichma-bosqich gips bog'lamlari — panja asta-sekin to'g'ri holatga keltiriladi;
- gipsdan keyin ushlab turuvchi maxsus poyabzal va moslamalar, kiyish rejimi shifokor tomonidan belgilanadi;
- davolash gimnastikasi (LFK) va cho'zish mashqlari;
- oyoq va boldir massaji — mushaklarni qo'llab-quvvatlaydi;
- fizioterapiya muolajalari — ko'rsatma bo'lganda;
- og'ir yoki kech aniqlangan holatlarda jarrohlik usullari muhokama qilinadi.
Uyda ota-onaning izchilligi natijaga bevosita ta'sir qiladi:
- moslama kiyish muddatini va rejimini aniq bajaring;
- gips yoki bog'lam ostidagi teri rangi va shishini kuzatib boring;
- ko'rsatilgan mashqlarni har kuni, zo'rlamasdan takrorlang;
- poyabzalni faqat shifokor tavsiyasiga mos tanlang;
- nazorat ko'riklarini o'tkazib yubormang — o'sish davrida holat qaytishi mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Kosolaposlikda bolalar ortopedi ko'rigi, massaj va LFK bir joyda bo'lsa qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Davolash bosqichlarini va muddatini shifokor ko'rigi belgilaydi.