Chaqaloqlarda sariqlik: nega paydo bo'ladi, qachon o'tadi va qachon xavfli

Tug'ruqxonadan uyga chiqishga bir kun qolganda chaqaloqning yuzi va ko'z oqi sarg'ayib qolsa, ona qo'rqib ketadi. Chaqaloqlarda sariqlik — yangi tug'ilgan bolalarda ko'p uchraydigan holat va aksariyat hollarda o'z-o'zidan o'tadi. Lekin ba'zan ayni shu belgi jiddiy muammodan ogohlantiradi. Quyida sariqlik nega paydo bo'lishini, qachon o'tishini va qaysi belgida darhol shifokorga murojaat qilish kerakligini tushuntiramiz.

Chaqaloqlarda sariqlik nima va nega paydo bo'ladi

Sariqlik — mustaqil kasallik emas, balki qonda bilirubin degan modda ko'payganining tashqi belgisi. Bu modda qizil qon tanachalari parchalanganda hosil bo'ladi va jigar orqali ichakka chiqariladi. Chaqaloqda ikki holat bir vaqtda to'g'ri keladi: qon tanachalari tez yangilanadi, jigar esa hali to'liq kuchiga kirmagan.

  • qon tanachalarining bir qismi tug'ilgandan keyin parchalanadi;
  • jigar bu moddani chiqarishni ilk kunlarda sekin bajaradi;
  • najas kech ketsa, modda ichakdan qayta so'riladi;
  • chaqaloq kam emsa va suvsizlansa, sariqlik kuchliroq ko'rinadi;
  • qon guruhi mos kelmasligi, erta tug'ilish va infeksiya holatni og'irlashtiradi.

Qanday ko'rinadi va qachon o'tadi

Sariqlik yuzdan boshlanadi: avval ko'z oqi va peshona, keyin ko'krak, qorin, oxirida qo'l-oyoq sarg'ayadi. Rangni tabiiy kunduzgi yorug'likda baholang — sariq lampa ostida ko'z aldaydi.

  • terini bosib qo'yib tez olsangiz, ostida sarg'ish iz qoladi;
  • chaqaloq sustroq emishi va ko'p uxlashi qo'shilishi mumkin;
  • siydikning to'qlashishi va najasning oqarishi oddiy sariqlikka xos emas.

Fiziologik sariqlik ikkinchi-uchinchi kunda boshlanadi, to'rtinchi-beshinchi kunlarda eng kuchli bo'ladi, so'ng susayib ikkinchi hafta oxirlariga borib yo'qoladi. Ko'krak suti bilan oziqlanadiganlarda u cho'zilishi mumkin, lekin bunda ham shifokor nazorati kerak.

Qachon normal, qachon normal emas

Asosiy mo'ljal — sariqlik qachon boshlangani, qanchalik pastga tushgani va chaqaloqning umumiy holati.

  • kutilgan holat: ikkinchi kundan keyin paydo bo'lgan, faqat yuz va ko'krakda;
  • kutilgan holat: chaqaloq yaxshi emadi, tagligi nam bo'lib turadi, vazn qo'shadi;
  • tashvishli: sariqlik birinchi sutkada ko'rina boshlasa;
  • tashvishli: sarg'ishlik kaft va tovonga tushsa;
  • tashvishli: ikki-uch haftadan oshsa yoki kamayib, yana kuchaysa;
  • tashvishli: najas oqarib, siydik to'q sariq bo'lsa.

Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi belgilar kutib turishni ko'tarmaydi — navbat kunigacha kutmasdan murojaat qiling:

  • sariqlik tug'ilgandan keyingi birinchi kunda paydo bo'ldi;
  • chaqaloq uyquchan, uyg'otish qiyin, emishdan bosh tortadi;
  • boshni orqaga tortib tanani taranglashtirish, tirishish;
  • g'ayritabiiy, o'tkir yoki tinmagan yig'i;
  • isitma yoki tananing sovib ketishi;
  • najas oq-kulrang, siydik to'q va hidli;
  • kaft va tovonning ham sarg'aygani;
  • ikki haftadan keyin ham sariqlik ketmagani.

Qanday kuzatiladi, davolanadi va uyda qanday parvarish kerak

Shifokor sariqlikni «ko'z bilan» emas, o'lchov bilan baholaydi.

  • teri orqali o'lchaydigan asbob yordamida tezkor baholash;
  • qondagi bilirubin miqdorini laboratoriyada aniqlash;
  • umumiy qon tahlili, qon guruhi va Rh omilini aniqlash;
  • uzoq davom etgan sariqlikda jigar va o't yo'llarini tekshirish.

Asosiy davolash usuli — fototerapiya: chaqaloq maxsus nur ostida yotqiziladi va moddaning tanadan chiqishi osonlashadi. Og'ir holatda qon almashtirish muolajasi ko'rib chiqiladi. Eng oddiy, lekin muhim yordam esa onaning qo'lida: tez-tez emizish ichakni ishga soladi. Davolash hajmini faqat shifokor belgilaydi, chaqaloqlar sariqligi haqidagi ma'lumot esa qabulda nimani so'rashni tartibga solishga yordam beradi.

  • chaqaloqni kechasi ham, tez-tez emizing;
  • nam va najasli tagliklar sonini kuzatib boring;
  • har kuni tabiiy yorug'likda terini va ko'z oqini ko'rib chiqing;
  • «davolash» uchun quyoshga olib chiqish yaramaydi: kuyish va suvsizlanish xavfi bor;
  • suv, choy yoki o'tlarni o'z boshingiz bilan bermang;
  • nazorat ko'rigi va takroriy tahlil kunini o'tkazib yubormang.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Chaqaloqni neonatolog va pediatr ko'rigidan o'tkazish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish va jadvalni aniqlash: +998 55 055 10 02.

Yozilayotganda administratorga chaqaloqning tug'ilgan kunini va shikoyatlarni aytib qo'ying — shunda qulay vaqt tanlanadi. Xulosani esa shifokor ko'rikdan keyin chiqaradi: maqola uning o'rnini bosmaydi.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi