Chaqaloqni birinchi oyda ortoped ko'rigidan o'tkazganda ko'pincha chanoq-son bo'g'imlari ultratovush tekshiruvi (УЗИ тазобедренных суставов) tayinlanadi. Ota-ona bu yo'llanmadan cho'chiydi: «nimadir noto'g'rimi?» Aslida bu tekshiruv aynan kech topilgan muammolardan saqlash uchun o'ylab chiqilgan. Quyida tekshiruv nima ekanini, qachon tayinlanishini, qanday o'tishini, qanday tayyorlanish kerakligini va natija nimani ko'rsatishini batafsil ko'rib chiqamiz.
Bu qanday tekshiruv
Chaqaloqda son suyagining boshi va chanoq kosasi hali asosan tog'aydan iborat. Tog'ay rentgenda yaxshi ko'rinmaydi, ultratovush esa uni aniq ko'rsatadi — shu sababli ilk oylarda tanlov aynan ultratovushga tushadi. Asbob bo'g'imning shaklini, son suyagi boshining joyida turishini va kosaning chuqurligini baholaydi.
- tog'ay tuzilmalarini real vaqtda ko'rsatadi;
- nurlanish bermaydi, shuning uchun chaqaloqqa ham qilinadi;
- bo'g'imni harakat holatida ham tekshirish imkonini beradi;
- ikki tomonni solishtirib baholaydi;
- natijani darhol, muolaja xonasida ko'rsatadi;
- kerak bo'lsa bir necha marta takrorlanadi;
- suyaklanish boshlangandan keyin, odatda bir yoshdan oshganda, uning o'rnini rentgen oladi.
Chaqaloqqa qachon tayinlanadi
Ko'p joyda bu tekshiruv birinchi oylardagi rejali ko'rikka kiritilgan. Qo'shimcha xavf omillari bo'lsa, u ertaroq va albatta o'tkaziladi.
- bir oydan uch oygacha bo'lgan muddatda rejali tekshiruv;
- bola dumbasi bilan tug'ilgan bo'lsa;
- oilada bo'g'im chiqishi yoki displaziya holatlari bo'lsa;
- egizaklik, kam suvlilik yoki muddatidan oldin tug'ilish;
- teri burmalari nosimmetrik bo'lsa;
- oyoqlarni yoyganda bir tomon qarshilik qilsa yoki «chirt» etgan ovoz bo'lsa;
- oyoqlar uzunligi farq qilsa;
- bola yurishni boshlaganda qiyshayib bossa — bu holda boshqa usul tanlanishi mumkin.
Qanday o'tadi va og'riydimi
Tekshiruv og'riqsiz. Chaqaloqni ko'pincha asbobning salqin geli va yotish holati bezovta qiladi, og'riq esa bo'lmaydi.
- bola yechintirilib, qattiq kushetkaga yon tomoni bilan yotqiziladi;
- teriga iliq suvda isitilgan gel surtiladi;
- shifokor sensorni bo'g'im sohasiga qo'yib, bir necha tasvir oladi;
- oyoqni ehtiyotkorlik bilan burib, bo'g'imni harakatda baholaydi;
- keyin ikkinchi tomon xuddi shunday tekshiriladi;
- butun jarayon o'n-o'n besh daqiqa atrofida davom etadi;
- ona yonida turadi, bolani ushlab va tinchlantirib turishi mumkin;
- tekshiruvdan keyin hech qanday cheklov yo'q.
Qanday tayyorlanish kerak
Maxsus tayyorgarlik talab qilinmaydi, lekin bir necha kichik narsa tekshiruvni osonlashtiradi.
- bolani tekshiruvdan oldin emizish yoki yarim soat oldin ovqatlantirish;
- uchrashuvni bola uyquga yaqin, tinch bo'ladigan soatga belgilash;
- yechishi oson kiyim kiydirish, zaxira taglik olib borish;
- gelni artib olish uchun salfetka va sochiq olib yurish;
- oldingi ortoped xulosalari va tug'ilganlik ma'lumotlarini olib borish;
- agar bola o'rab qo'yilgan bo'lsa, tekshiruv oldidan yechib tinchlantirish;
- bolani zo'rlab ushlab turmaslik — tarang mushak natijani buzadi.
Natija nimani ko'rsatadi, cheklov va xavfsizlik
Xulosada bo'g'imning yetilish darajasi yoziladi va ortoped shu asosda qaror qabul qiladi. Ko'p holatda hech qanday davolash kerak bo'lmaydi, faqat kuzatuv belgilanadi.
- bo'g'im yoshga mos yetilganmi yoki kechikayotganimi;
- son suyagi boshi kosada to'g'ri joylashganmi;
- bo'shashish yoki chiqish belgisi bor-yo'qligi;
- ikki tomon o'rtasidagi farq;
- cheklov: natija shifokor qo'li bilan o'tkazilgan ko'rikni almashtirmaydi;
- cheklov: suyaklanish boshlangandan keyin tekshiruvning aniqligi pasayadi;
- cheklov: bola qattiq yig'laganda tasvirlar sifati tushadi va qayta kelish kerak bo'ladi;
- xavfsizlik: nurlanish yo'q, muolaja takrorlanishi mumkin.
Yo'llanma va muddatlarni aniqlashtirish uchun bolalar uchun UZI tekshiruvlari ro'yxatini ko'rib chiqish qulay, qaysi bo'g'im va qaysi usul kerakligini esa ortoped ko'rikdan keyin belgilaydi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Chaqaloqqa chanoq-son bo'g'imlari tekshiruvini bajartirish va ortoped ko'rigidan o'tish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qo'ng'iroq qilganda bolaning tug'ilgan kunini va yo'llanmada nima yozilganini ayting — tekshiruv va ko'rikni bir kunga joylashtirish mumkin. Xulosani ortoped ko'rikdan keyin beradi.