Tug'ruqxonadan chiqqandan keyin bir necha hafta o'tib, pediatr bir varaqqa bir nechta tekshiruv nomini yozib beradi va ota-ona hayron bo'ladi: «Shuncha UZI nega kerak? Bola sog'lom-ku». Chaqaloqqa ultratovush tekshiruvi aynan shu sababdan — bola sog'lom ko'ringanda ham sezilmaydigan o'zgarishlarni topish uchun qilinadi. Quyida birinchi yilda qanday UZI tekshiruvlari tayinlanishini, ular qanday o'tishini va natija nima berishini ko'rib chiqamiz.
Chaqaloqqa UZI nima uchun qilinadi
Ultratovush tovush to'lqinlari yordamida ishlaydi va nurlanish bermaydi. Shu sababli u hayotning ilk kunlarida ham qo'llanadi. Chaqaloq og'riq haqida gapirib bera olmaydi, tashqi ko'rinish esa ko'p holatda hech narsa ko'rsatmaydi — tekshiruv shu bo'shliqni to'ldiradi.
- tug'ma o'zgarishlarni belgi chiqishidan oldin topadi;
- chaqaloqqa og'riq va noqulaylik keltirmaydi;
- uyqu dorisi va maxsus sharoit talab qilmaydi;
- natijani darhol beradi;
- dinamikada kuzatish uchun bir necha marta takrorlanadi;
- keraksiz, og'irroq tekshiruvlardan saqlaydi;
- davolash kerakligini yoki kuzatuv yetarliligini aniqlashtiradi.
Birinchi yilda qanday tekshiruvlar tayinlanadi
Aniq ro'yxat va muddatlarni shifokor belgilaydi, lekin ko'p bolada quyidagilar rejali tartibda o'tkaziladi.
- bosh miya ultratovush tekshiruvi (neyrosonografiya) — liqildoq orqali;
- chanoq-son bo'g'imlari tekshiruvi — bo'g'im yetilishini baholash uchun;
- qorin bo'shlig'i organlari: jigar, o't pufagi, taloq, oshqozonosti bezi;
- buyraklar va siydik yo'llari;
- yurak ultratovush tekshiruvi (ExoKG) — shovqin eshitilsa yoki ko'rsatma bo'lsa;
- qalqonsimon bez — ko'rsatma bo'lganda;
- chov sohasi va moyaklar tekshiruvi — o'g'il bolalarda zarur bo'lsa;
- yumshoq to'qimalar va shishlar: paydo bo'lgan hosila bo'lsa;
- bo'yin mushaklari — bola boshini bir tomonga burib turganda.
Qanday o'tadi va og'riydimi
Hamma turdagi ultratovush og'riqsiz. Chaqaloqni bezovta qiladigan narsa — yechintirish va gelning sovuqligi, shuning uchun gel iliq holda beriladi.
- bola yechintirilib kushetkaga yotqiziladi yoki onaning qo'lida ushlanadi;
- tekshiriladigan sohaga gel surtiladi;
- shifokor sensorni teriga qo'yib tasvir oladi va o'lchov qiladi;
- yurak tekshiruvida asbob ovoz chiqaradi — bu qon oqimining ovozi;
- buyrak tekshiruvida siydik pufagi to'lgan holatda qarash so'ralishi mumkin;
- bir soha o'n-o'n besh daqiqada tekshiriladi;
- ona butun jarayon davomida bola yonida bo'ladi;
- tekshiruvdan keyin darhol emizish va uyga ketish mumkin.
Qanday tayyorlanish kerak
Ko'pchilik tekshiruv tayyorgarliksiz o'tadi, faqat qorin bo'shlig'i uchun bir nechta shart bor.
- qorin bo'shlig'i tekshiruvidan oldin oxirgi emizish bilan oraliq qoldirish — muddatni shifokordan so'rang;
- boshqa tekshiruvlardan oldin bolani to'yintirib olish yaxshi;
- uchrashuvni bola tinch bo'ladigan soatga belgilash;
- yechishi oson kiyim, zaxira taglik va sochiq olib borish;
- o'rab qo'yilgan bolani oldindan yechib tinchlantirish;
- oldingi xulosalar va tug'ilganlik ma'lumotlarini olib borish;
- bolani zo'rlab ushlab turmaslik: tarang holat tasvirni buzadi.
Natija nimani ko'rsatadi, cheklov va xavfsizlik
Xulosa — o'lchovlar va tavsif to'plami, tashxis emas. Uni davolovchi shifokor bolaning holati bilan birga o'qiydi va keyingi qadamni belgilaydi.
- organlarning o'lchami, shakli va tuzilishi yoshga mos keladimi;
- tug'ma o'zgarish yoki rivojlanish xususiyati bor-yo'qligi;
- suyuqlik to'planishi, kista va qon oqimi holati;
- kuzatuv kerakmi yoki qo'shimcha tekshiruv zarurmi;
- cheklov: ultratovush hamma to'qimani bir xil ko'rsatmaydi, suyak ortidagi soha yopiq qoladi;
- cheklov: natija shifokor ko'rigi va tahlillar o'rnini bosmaydi;
- cheklov: bola harakat qilganda aniqlik pasayadi;
- xavfsizlik: nurlanish yo'q, ko'rsatma bo'lsa takroriy tekshiruv o'tkaziladi.
Ro'yxat va muddatlar bo'yicha savol bo'lsa, bolalar uchun UZI bo'limi bilan tanishib chiqish qulay, qaysi tekshiruv kerakligini esa pediatr yoki tegishli mutaxassis ko'rikdan keyin belgilaydi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Birinchi yildagi rejali ultratovush tekshiruvlarini va pediatr ko'rigini «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallarida o'tkazish mumkin. Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qo'ng'iroq qilganda chaqaloqning yoshini va qaysi tekshiruvlar yozilganini ayting — bir nechtasini ketma-ket, bitta tashrifda bajarish qulay bo'ladi. Keyingi qadamni shifokor natijaga qarab belgilaydi.