«Enaga tirsagi»: bolada tirsak chiqib ketsa nima qilish kerak

Kichkina bolani qo'lidan tortib ko'tarsangiz yoki shoshib yetaklasangiz, u to'satdan yig'lab yuborib, qo'lini ishlatmay qo'yishi mumkin. Qo'l tana bo'ylab osilib qoladi, bola uni o'ziga yaqin tutadi va tegishga yo'l qo'ymaydi. Ota-onaga bu «qo'l chiqib ketdi» bo'lib tuyuladi. Ko'pincha gap tirsakdagi bilak suyagi boshchasining o'z joyidan siljishida bo'ladi — xalq tilida bunga «enaga tirsagi» deyiladi va u ayniqsa uch yoshgacha bo'lgan bolalarda uchraydi.

Bu qanday jarohat va nega yuz beradi

Tirsakda uchta suyak uchrashadi. Bilak suyagining boshchasini halqa shaklidagi boylam ushlab turadi. Kichkina bolada bu boylam hali yupqa va bo'sh bo'lgani uchun qo'l uzunasiga keskin tortilganda boshcha halqadan qisman chiqib ketadi. Eng ko'p uchraydigan holatlar:

  • bolani bitta qo'lidan tortib ko'tarish yoki aylantirib o'ynash;
  • yetaklab ketayotganda bola yiqilib, qo'li tortilib ketishi;
  • kiyim kiydirayotganda qo'lni keskin tortish;
  • karavot yoki divandan qo'lidan ushlab tushirish.

Bunday jarohatda suyak sinmaydi, lekin bo'g'im normal ishlamaydi va har bir harakat og'riq beradi. Shuning uchun «o'zi tuzalib ketar» deb kutib o'tirmaydilar.

Qanday bilinadi

  • bola to'satdan yig'laydi, keyin tinchlanadi, lekin qo'lini ishlatmaydi;
  • qo'l osilib turadi, tirsak bir oz bukilgan holatda qoladi;
  • bola o'yinchoqni shu qo'li bilan olishdan, qo'lini ko'tarishdan qochadi;
  • tirsakka tekkanda yoki qo'lni burashga urinishda og'riq kuchayadi;
  • shish va ko'karish ko'pincha bo'lmaydi — qo'lning tashqi ko'rinishi deyarli o'zgarmaydi.

Agar qo'l shishgan, ko'kargan yoki shakli o'zgargan bo'lsa, bu boshqa jarohat — masalan suyak sinishi bo'lishi mumkin. Buni faqat ko'rik va tekshiruv ajratib beradi.

Birinchi yordam: nima mumkin, nima mumkin emas

  • qo'lni bola o'zi qulay deb topgan holatda qoldiring, majburan to'g'rilashga urinmang;
  • ro'mol yoki keng mato bilan qo'lni ko'krakka yengil osib qo'ying;
  • bolani tinchlantiring: yig'lash va qarshilik og'riqni kuchaytiradi;
  • shifokorga yetib borishni kechiktirmang, yo'lda qo'lni qimirlatmaslikka harakat qiling;
  • bola yiqilgan bo'lsa, bosh, bo'yin va umurtqa ham shikastlanmaganiga e'tibor bering: shubha bo'lsa bolani o'zingiz ko'tarmang, tez yordam chaqiring.

Mumkin emas: qo'lni o'zingiz yoki uyga chaqirilgan tajribasiz odamga «to'g'rilatish», tirsakni tortish, burash, uqalash, issiq narsa bosish yoki o'z bilganingizcha dori berish. Noto'g'ri harakat boylamni va bo'g'im yuzasini jiddiyroq shikastlashi mumkin. Shifokor ko'rigiga qadar bolaga ovqat va suv bermang: bo'g'imni joyiga solish uchun narkoz kerak bo'lishi mumkin. Og'riq qoldiruvchi ham faqat shifokor tayinlasa beriladi.

Qachon shifokorga, qachon zudlik bilan

  • bola qo'lini bir soatdan ko'proq ishlatmayotgan bo'lsa — o'sha kuni travmatologga ko'rsatish kerak;
  • jarohat baland joydan yiqilish bilan bog'liq bo'lsa;
  • qo'l shishgan, ko'kargan yoki noto'g'ri shaklda turgan bo'lsa — zudlik bilan;
  • barmoqlar oqarib ketgan, sovib qolgan yoki uvishib turgan bo'lsa — zudlik bilan;
  • bola og'riqdan tinchlanmayotgan, qusayotgan yoki holsiz bo'lsa — zudlik bilan.

Shifokor nima qiladi

Travmatolog qo'lni ko'radi, harakatlarni tekshiradi va jarohat qanday yuz berganini batafsil so'raydi. Kerak bo'lsa rentgen qiladi — bu suyak sinishini chetlab o'tish uchun zarur. Bilak suyagi boshchasining chiqishi tasdiqlansa, shifokor bo'g'imni qisqa, maxsus harakat bilan joyiga soladi.

  • ko'pincha shundan keyin bola bir necha daqiqa ichida qo'lini yana ishlata boshlaydi;
  • og'ir holatlarda qo'l bir necha kunga bog'lab qo'yiladi;
  • jarohat takrorlanib tursa, bolani qanday ko'tarish kerakligi alohida tushuntiriladi;
  • suyak sinishi aniqlansa, davolash butunlay boshqacha bo'ladi.

Uyda qilinadigani oddiy: bir-ikki kun qo'lni ayash, bolani qo'lidan tortib ko'tarmaslik, ko'targanda qo'ltiq ostidan yoki tanasidan ushlash. Qo'l yana ishlamay qolsa, qayta ko'rikka borish kerak.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Bolalar travmatologi ko'rigi, rentgen va keyingi kuzatuv bir joyda bo'lsa qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:

Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Oldingi rentgen suratlari va xulosalar bo'lsa, ularni olib boring: qo'ldagi muammoning aniq sababini shifokor ko'rikdan keyin aytadi.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi