Ko'rikda nevrolog «ENMG ga boramiz» deganida, ota-ona ko'pincha hayron bo'ladi: bola shunchaki tez charchaydi yoki oyog'i uvishadi, nega shunday tekshiruv kerak? Javob oddiy: tashqi belgilar o'xshash bo'lsa ham, ularning sababi butunlay boshqa joyda bo'lishi mumkin. Elektroneyromiografiya nerv va mushak ishini o'lchab, muammoning qaysi qismda ekanini aniqlashtiradi. Quyida tekshiruv nimani ko'rsatishini va qaysi shikoyatlarda tayinlanishini ko'rib chiqamiz.
ENMG nimani o'lchaydi va nega tasvir yetmaydi
Ultratovush, rentgen va tomografiya tuzilishni ko'rsatadi: suyak, to'qima, bo'shliq. Ammo nerv ko'rinishidan butun bo'lib turib, o'z vazifasini bajarmasligi mumkin. ENMG ayni shu vazifani tekshiradi.
- signal nerv bo'ylab qanday tezlikda o'tishini o'lchaydi;
- mushakning javobi yetarli kuchli ekanini baholaydi;
- muammo nervda, mushakda yoki ular tutashgan joyda ekanini ajratadi;
- zararlanishning darajasi va joylashuvini taxminiy belgilaydi;
- bir xil ko'rinadigan holatlarni bir-biridan farqlashga yordam beradi;
- vaqt o'tishi bilan holat yaxshilanayotganini yoki turib qolganini ko'rsatadi.
Nevrolog qaysi shikoyatlarda yo'llanma beradi
Yo'llanma ko'rikdan keyin yoziladi: shifokor mushak kuchini, reflekslarni va sezgirlikni tekshirib, keyin aniqlashtirish kerakligini hal qiladi.
- qo'l yoki oyoqdagi mushak kuchsizligi, bolaning tez holdan ketishi;
- oyoq panjasining osilib qolishi, yurishda qoqilish, tez-tez yiqilish;
- uvishish, chumoli yurgandek sezgi, sezgirlikning pasayishi;
- mushakning ozib ketishi, bir tomonning ikkinchisidan ingichkaroq bo'lishi;
- bir tomon yuz mimikasining buzilishi, ko'z to'liq yumilmasligi;
- kun oxiriga borib qovoqning osilib qolishi, tez charchash;
- jarohat, chiqish yoki operatsiyadan keyin harakat tiklanmasligi;
- irsiy nerv-mushak kasalliklari bo'lgan oilalarda holatni aniqlashtirish zarurati.
Chaqaloqlar va kichkintoylarda qanday hollarda kerak bo'ladi
Kichik bolada ENMG alohida ehtiyotkorlik bilan, kerakli hajmda qilinadi. Bunda asosiy maqsad — harakat buzilishining sababini tushunish.
- tug'ruq paytidagi yelka chigali jarohati, qo'lni ko'tarmaslik;
- yuz nervi falaji, bir tomonda yig'i paytida og'izning qiyshayishi;
- mushak tonusining pasayishi, boshni tutishning kechikishi;
- o'tirish, turish va yurishning yoshiga mos kechikishi;
- bolaning doimo oyoq uchida yurishi va mushaklarning taranglashishi;
- oziqlanish va yutinishdagi qiyinchiliklar bilan birga kelgan holsizlik;
- nevrolog ko'rikda mushak yoki nerv kasalligini gumon qilgan holatlar.
Tekshiruv qanday o'tadi va bolani qanday tayyorlash kerak
Bola kushetkada yotadi, teriga datchik qo'yiladi va kuchsiz impuls beriladi; ekranda javob yoziladi. Impuls paytida bola uvishishni sezadi, mushak o'z-o'zidan qimirlab ketishi mumkin. Kerak bo'lganda mushak faolligi ingichka igna-datchik bilan yoziladi va bu haqda shifokor oldin aytadi.
- terini yuvib, krem va moy surtmasdan kelish;
- qo'l va oyoqni iliq saqlash: sovuq teri o'lchovni buzadi;
- yengi va shimi oson ko'tariladigan kiyim tanlash;
- bolani och va uyqusiz qoldirmaslik;
- oldingi xulosa, tahlil va tasvirlarni olib borish;
- doimiy ichilayotgan dorilar haqida shifokorni xabardor qilish;
- bolaga nima bo'lishini yoshiga mos tilda tushuntirish, aldamaslik.
Natija nimani ko'rsatadi va tekshiruv xavfsizmi
ENMG da nurlanish yo'q, shuning uchun uni nazorat uchun takrorlash mumkin. Yurak yuritgichi, implantlangan stimulyator, teridagi yara va qon ivishining buzilishi haqida shifokorni oldindan ogohlantirish kerak.
- xulosada o'tkazuvchanlik ko'rsatkichlari va javob shakli yoziladi;
- nerv qobig'i zararlanganmi yoki o'zagi zararlanganmi — shu ajratiladi;
- mushak kasalligi bilan nerv kasalligi orasidagi farq ko'rinadi;
- natijani faqat nevrolog bola ko'rigi va boshqa tekshiruvlar bilan birga o'qiydi;
- xulosaning o'zi tashxis emas, shuning uchun takroriy qabul shart;
- davolash boshlangach, takroriy tekshiruv dinamikani ko'rsatadi.
Qaysi hollarda tekshiruv tayinlanishi va nimalarga e'tibor berilishi ENMG xizmati sahifasida yozilgan, hajmni esa har bir bola uchun nevrolog alohida belgilaydi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolaning harakati va mushak kuchi bo'yicha savollar bilan «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi nevrologiga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish va jadval: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qabulga oldingi xulosalar va tekshiruv natijalarini olib boring, tekshiruvning shartlarini administratordan aniqlashtiring. Yo'llanmani shifokor ko'rikdan keyin yozadi.