Bolaning yo'tali ketmay, harorati bir necha kun tushmasa, pediatr ko'krak qafasi rentgenini yozib beradi. Ota-ona uchun bu ko'pincha noqulay daqiqa: kichkina bolani apparat oldida qimirlatmay turish kerak, nurlanish haqida ham savol bor. Shu bilan birga bu surat shifokorga o'pkada yallig'lanish bormi yoki yo'qligini aniq ko'rish imkonini beradi — stetoskop bilan eshitish hamma narsani ko'rsatavermaydi. Quyida tekshiruv qanday o'tishini ko'rib chiqamiz.
Ko'krak qafasi rentgeni nimani ko'rsatadi
Bu — ko'krak qafasining oldindan va yonboshdan olingan surati. Yetti yoshgacha bolalarda ikki proyeksiya ko'pincha zarur bo'ladi: kichik o'pkada o'zgarish bir tasvirda yurak yoki qovurg'a soyasiga tushib qolishi mumkin.
- o'pka to'qimasidagi yallig'lanish o'choqlarini ko'rsatadi;
- o'pka pardasi orasida suyuqlik yoki havo to'planganini aniqlaydi;
- bronxlar va o'pka ildizi sohasidagi o'zgarishlarni ko'rsatadi;
- yurak soyasining o'lchami va joylashuvini baholaydi;
- nafas yo'llariga tushgan zich begona jismning belgilarini ko'rsatadi;
- takroriy suratda davolash natija berayotganini solishtirishga yo'l beradi.
Bolaga qachon tayinlanadi
Yo'llanmani pediatr yoki pulmonolog ko'rikdan keyin beradi. Oddiy shamollash va bir-ikki kunlik yo'tal uchun surat kerak emas.
- zotiljam gumon qilinganda: isitma uzoq, nafas tez, o'pkada o'zgarish eshitilsa;
- yo'tal uzoq davom etib, davolashdan keyin ham ketmasa;
- harorat bir necha kun tushmasa va sababi aniqlanmasa;
- bola hansirab nafas olsa, qovurg'alar orasi ichiga tortilsa;
- bola mayda narsa bilan o'ynab turib yo'talib qolgan va nafasi o'zgargan bo'lsa;
- sil kasalligi bo'lgan odam bilan aloqa aniqlangan holatlarda;
- davolash yakunida nazorat uchun, shifokor kerak deb topsa.
Qanday o'tadi, og'riydimi va bolani qanday tayyorlash kerak
Surat olish bir necha soniya davom etadi va og'riqsiz. Qiyinligi faqat shundaki, bola qimirlamay turishi va iloji bo'lsa, bir lahza nafasini ushlab turishi kerak. Kichkintoylarda surat tinch nafas olish paytida olinadi.
- bolani belgacha yechintiriladi, zanjir va metall tugmalar olinadi;
- uzun sochni yuqoriga yig'ib qo'yish kerak: u tasvirga soya beradi;
- bola apparat oldida turadi yoki yotadi, kerakli holatda joylashtiriladi;
- qorin va chanoq sohasi himoya fartugi bilan yopiladi;
- kattaroq bolaga «chuqur nafas ol va ushlab tur» deb aytiladi;
- kichkintoyni ushlab turish kerak bo'lsa, ota-onaga himoya kiyimi beriladi;
- qabul vaqtini bola tetik bo'ladigan soatga belgilash, och qoldirmaslik;
- oldingi suratlar, tahlillar va yo'llanmani olib borish.
Natija nimani ko'rsatadi
Xulosani rentgenolog yozadi, davolashni esa pediatr belgilaydi: surat kasallikning bir qismini ko'rsatadi, qolganini ko'rik va tahlillar aytadi.
- o'pkada yallig'lanish o'chog'i bor-yo'qligi va qaysi bo'limda joylashgani;
- o'pka pardasi orasida suyuqlik yoki havo to'planganmi;
- o'pka ildizi va bronxlar sohasidagi o'zgarishlar;
- yurak soyasining o'lchami;
- begona jism belgilari va nafas yo'llarining o'tkazuvchanligi;
- takroriy suratda o'choqning kamayayotgani yoki saqlanib turgani.
Tekshiruv tartibi va ko'rsatmalari yetti yoshgacha bolalarda ko'krak qafasi rentgeni sahifasida yozilgan, surat kerakligini esa shifokor bolani ko'rikdan o'tkazib hal qiladi.
Nurlanish va xavfsizlik: halol gaplashamiz
Rentgen nurlanish bilan ishlaydi, shuning uchun u hech qachon «ehtiyot uchun» olinmaydi. Zamonaviy raqamli apparatlarda nur miqdori kichik va surat bir necha soniya ichida tugaydi: shifokor zotiljam gumonini tekshirmaslikdan ko'ra, bir marta surat olishni ancha xavfsiz deb hisoblaydi.
- har bir surat uchun aniq savol bo'ladi: shifokor nimani izlayotganini biladi;
- qorin, chanoq va qalqonsimon bez sohasi himoya vositalari bilan yopiladi;
- bolani tayyorlash qaytariladigan suratlar sonini kamaytiradi;
- oldingi suratlarni saqlab yurish keraksiz takrorlanishni oldini oladi;
- nazorat suratining vaqtini shifokor belgilaydi, buni o'zingiz hal qilmang;
- bolani ushlab turadigan kattalar himoya kiyimini kiyadi, homiladorlar bu ishni bajarmaydi;
- ba'zi holatlarda shifokor nurlanishsiz tekshiruvni tanlashi mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Uzoq yo'tal va isitma bilan bolani pediatr ko'rigidan o'tkazish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qo'ng'iroq qilganda bolaning yoshini, yo'tal va isitma qachondan boshlanganini ayting, surat olish shartlarini administratordan aniqlashtiring. Davolashni shifokor ko'rikdan keyin belgilaydi.