«Bog'chada logopedga boringlar deyishdi. Lekin men bilmayman — u yerda nima qilinadi? Bolamni qo'rqitib qo'ymaymizmi? Qancha vaqt boriladi?» Birinchi qabul oldidan bunday savollar tabiiy. Aslida logoped-defektolog mashg'uloti bola uchun ko'pincha oddiy o'yindek ko'rinadi — mazmuni esa aniq rejaga asoslangan ish.
Logoped-defektolog kim va nima bilan shug'ullanadi
Logoped nutqning tovush tomoni, lug'at, gap qurish va ravonlik ustida ishlaydi. Defektolog esa bundan kengroq qaraydi: diqqat, xotira, tafakkur, o'qish va yozuv ko'nikmalari ham ish doirasiga kiradi. Shuning uchun amalda ko'pincha bitta mutaxassis — logoped-defektolog qabul qiladi.
- tovushlarni noto'g'ri talaffuz qilish («r», «l», «sh» chiqmasligi);
- nutqning kechikishi, lug'atning kamligi;
- gapni to'g'ri qurolmaslik, qo'shimchalarni adashtirish;
- duduqlanish va nutq tempining buzilishi;
- o'qish va yozuvdagi barqaror xatolar;
- bog'cha yoki maktabga tayyorgarlikdagi qiyinchiliklar.
Qachon qabulga borish kerak
Nutq me'yorlari taxminiy va har bola o'z tezligida rivojlanadi, lekin quyidagi mo'ljallar yordam beradi:
- 1 yosh: alohida so'zlar yo'q;
- 2 yosh: ikki so'zli gap qurmaydi, lug'ati juda kam;
- 3 yosh: nutqi yaqin odamlarga ham tushunarsiz;
- 4–5 yosh: ko'p tovushni aytolmaydi, gapi uzuq-yuluq;
- 5–6 yosh: hikoya tuzolmaydi, savolga to'liq javob bermaydi;
- maktab yoshi: o'qish va yozuvda doimiy xato.
Birinchi qabul qanday o'tadi
Birinchi uchrashuv tashxis qabuli deb ataladi va odatda bolani tanishdan boshlanadi — unga darhol topshiriq berilmaydi.
- ota-ona bilan suhbat: homiladorlik, tug'ruq, kasalliklar, nutq qanday rivojlangani;
- bola bilan o'yin orqali erkin nutqni kuzatish;
- tovushlarni tekshirish: takrorlash, rasm nomlash;
- lug'at, gap qurish, hikoya tuzish sinovlari;
- fonematik eshitish — yaqin tovushlarni farqlash;
- nutq a'zolarini ko'rish: til, lab, tanglay harakati.
Suhbat oxirida mutaxassis xulosani tushuntiradi va ish rejasini taklif qiladi. Logoped-defektolog qabuli sahifasida xizmat haqida qo'shimcha ma'lumot bor.
Mashg'ulotlar qanday tashkil etiladi
Bola bilan ishlash o'yin shaklida kechadi: kartalar, surat, konstruktor, oyna oldidagi mashqlar, nafas va artikulyatsiya gimnastikasi. Mashg'ulot davomiyligi yoshga qarab 25–45 daqiqa bo'ladi.
- odatda haftada 2–3 marta — kam borish siljishni sekinlashtiradi;
- har mashg'ulot oxirida uyga kichik topshiriq beriladi;
- bir necha hafta-oydan keyin oraliq baholash o'tkaziladi;
- reja bolaning holatiga qarab o'zgartiriladi;
- zarur bo'lsa nevrolog, LOR yoki psixolog maslahati tavsiya etiladi.
Uyda nima qilish mumkin
- logoped bergan topshiriqni kuniga 10–15 daqiqa, muntazam bajaring;
- bola bilan ko'p gaplashing: ovqat tayyorlash, yo'l, do'kon — hammasi mashq;
- «ayt-chi», «takrorla» deb majburlamang, suhbatga tabiiy jalb qiling;
- bolaning so'zini kattalar o'rniga javob berib to'ldirmang, kutib bering;
- ekran vaqtini kamaytiring — nutq tirik muloqotda o'sadi;
- uyqu va kun tartibini barqaror saqlang.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Logoped-defektolog qabulini bitta joyda pediatr va nevrolog ko'rigi bilan birga tashkil qilish qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent. Mo'ljal: Novza metrosi (avvalgi Hamza), Ziraat bank.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy.
Yozilish uchun: +998 55 055 10 02. Maqoladagi mo'ljallar umumiy — bolangizga qanday yordam kerakligini mutaxassis ko'rigi aniqlaydi.