Nevrolog bolaning harakat rivojlanishi kechikkanini aytib, MEDEK terapiyani tavsiya qilsa, ota-onada bir xil savol tug'iladi: bu qanday usul va bolam yurib ketadimi? MEDEK — maxsus tayanchlar yordamida bolaning o'z tanasini tutish reaksiyalarini chaqiradigan mashg'ulot. U nerv sistemasini davolamaydi va bola yurishini va'da qilmaydi, lekin harakat ko'nikmalari ustida bosqichma-bosqich ishlashga yordam beradi.
MEDEK terapiya nima va kimga tayinlanadi
MEDEK (dinamik kineziostimulyatsiya) — davolash gimnastikasining, ya'ni LFK ning bir yo'nalishi. Instruktor bolani turli balandlikdagi tayanchlarda ushlab turadi va tanasining bir qismini ataylab tayanchsiz qoldiradi. Shunda bola muvozanatni saqlash uchun muskullarini o'zi ishga soladi: mashqni kattalar emas, bolaning o'zi bajaradi.
- harakat rivojlanishi yoshiga mos kelmayotgan bolalar;
- boshini tutish, o'tirish yoki tik turish kechikkan holatlar;
- bolalar serebral falaji va boshqa harakat buzilishlari;
- tanani tutish qiyin bo'lgan, tonusi notekis taqsimlangan bolalar;
- muddatidan oldin tug'ilgan, motor ko'nikmalari orqada qolgan chaqaloqlar.
Usul tayanch reaksiyalarini chaqirish mumkin bo'lgan yoshda yaxshiroq ishlaydi, shuning uchun ko'proq kichkintoylar va maktabgacha yoshdagi bolalarda qo'llanadi. Tayinlash haqidagi qarorni nevrolog yoki reabilitolog bolani ko'rib chiqqandan keyin qabul qiladi.
Qanday vazifalarni hal qiladi
MEDEK tashxisni emas, aniq ko'nikmani nishonga oladi: bugun bola nimani qila olmasa, mashg'ulot shuning atrofida quriladi.
- boshni ushlab turish va yelka-bo'yin nazoratini mustahkamlash;
- tayanchsiz o'tirish va o'tirgan holda muvozanatni saqlash;
- oyoqqa tayanishni va tik holatni ko'tarishni o'rgatish;
- qadam tashlash uchun zarur tayanch reaksiyalarini faollashtirish;
- bir tomonga og'ib qolish odatini kamaytirish.
Natija bolaning boshlang'ich holatiga bog'liq va hamma bir xil yo'ldan bormaydi. Shuning uchun maqsad real qo'yiladi: «bir oyda yuguradi» emas, «tayanch bilan turishni mustahkamlaymiz».
Mashg'ulot qanday o'tadi va nechta kerak
Birinchi uchrashuv ko'rikdan boshlanadi: mutaxassis bolaning hozirgi ko'nikmalarini tekshiradi, tonus va bo'g'imlar harakatini baholaydi, so'ng reja tuzadi.
- mashg'ulot odatda yarim soat atrofida davom etadi;
- bola yengil kiyimda, yalangoyoq ishlaydi;
- instruktor uni ushlab turadi, ota-ona yonida bo'ladi;
- mashqlar oson tayanchdan qiyiniga qarab o'zgarib boradi;
- kurs bir necha hafta davom etadi, so'ng tanaffus beriladi.
Jadvalni shifokor belgilaydi: ba'zi bolaga haftada bir necha marta, boshqasiga kamroq mashg'ulot to'g'ri keladi. Bola yig'lashi mumkin — bu odatda og'riqdan emas, yangi va qiyin harakatdan. Lekin yig'i tinmasa, instruktorga albatta aytish kerak.
Qarshi ko'rsatmalar va usul chegaralari
MEDEK hamma holatga to'g'ri kelmaydi, ba'zi vaziyatlarda esa uni vaqtincha to'xtatishga to'g'ri keladi.
- isitma, o'tkir infeksiya, bolaning holsizligi;
- nazoratga olinmagan tirishishlar;
- yangi suyak jarohati va operatsiyadan keyingi davr;
- chanoq-son bo'g'imining chiqishi yoki beqarorligi;
- yurak va nafas sistemasining og'ir kasalliklari.
Chegaralarni ham ochiq aytish kerak: MEDEK nerv sistemasini davolamaydi, tashxisni o'zgartirmaydi va bola albatta yuradi degan ma'noni bermaydi. U harakat ko'nikmalarini o'rgatish vositasi va boshqa tayinlovlar, shifokor nazorati bilan birga ishlaydi.
Uyda nima qilish mumkin
Haftadagi ikki-uch mashg'ulot bolaning butun kuniga nisbatan juda kam. Asosiy ish uyda, oddiy o'yin ichida davom etadi.
- instruktor ko'rsatgan mashqlarni faqat o'rgatilgan shaklda bajaring;
- bolani qorni bilan yotqizib o'ynash vaqtini uzaytirib boring;
- o'yinchoqni qo'l cho'zadigan masofaga qo'yib harakatga undang;
- bir xil tomonda ushlab o'tirmang, tomonlarni almashtiring;
- yangi ko'nikmalar va qiyinchiliklarni daftarga yozib boring.
Qurilmalarni mustaqil tanlash yoki internetdan ko'rib mashq qo'shish foyda bermaydi, ba'zan zarar yetkazadi. Yuklama hajmini bolani ko'rgan shifokor va instruktor belgilaydi; MEDEK terapiya xizmatining tavsifi esa qabulda nimani so'rashni oldindan tartibga solishga yordam beradi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolani ko'rsatish va mashg'ulotlar rejasini muhokama qilish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish va jadvalni aniqlash: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Yozilayotganda administratorga bolaning yoshini va qo'yilgan tashxisni aytib qo'ying — shunda qulay filial va vaqt tanlanadi. Mashg'ulot kerakmi va qanday hajmda kerakligini esa shifokor ko'rikdan keyin belgilaydi.