Nutq rivojlanishining kechikishi (ЗРР): tengqurlari gapirayotganda bolam jim

«Qo'shnimizning bolasi tengqur, allaqachon gaplashib ketdi. Bizning o'g'il esa bir necha so'z aytadi, qolganini barmog'i bilan ko'rsatadi. Buvisi — o'g'il bolalar keyin gapiradi, kutaver, deydi». Ota-onalar logopedga ko'pincha shu shubha bilan keladi. Nutq rivojlanishining kechikishi (задержка речевого развития, ЗРР) — bolaning nutqi yoshiga mos ko'rsatkichdan sezilarli orqada qolishi.

ЗРР nima va nega yuzaga keladi

Kechikishda bolaning nutqni tushunishi ko'pincha saqlanadi — u aytilganni bajaradi, lekin o'zi gapirmaydi yoki juda kam gapiradi. Bu nutqning umuman shakllanmasligidan farq qiladi, shuning uchun sababni mutaxassis aniqlaydi.

  • eshitishning pastligi — eng ko'p o'tkazib yuboriladigan sabab;
  • homiladorlik va tug'ruq davridagi asoratlar, chaqaloqlik davri kasalliklari;
  • nasliy moyillik: oilada ham keyin gapirgan bolalar bo'lgani;
  • muloqotning kamligi, ekran oldida ko'p vaqt o'tkazish;
  • kattalar bolaning so'zini o'rniga aytib yuborishi — gapirishga ehtiyoj qolmaydi;
  • nerv tizimi rivojlanishiga bog'liq holatlar.

Yosh bo'yicha mo'ljallar

Quyidagi ko'rsatkichlar taxminiy va har bir bola o'z tezligida rivojlanadi — ular tashxis emas, mo'ljal:

  • 6–9 oy: bo'g'inlarni takrorlash («ba-ba», «ma-ma»);
  • 1 yosh: 5–10 ta oddiy so'z, nomini eshitsa javob berish;
  • 1,5 yosh: taniqli narsalarni nomlash, so'rovni bajarish;
  • 2 yosh: ikki so'zli gap («ona ket», «suv ber»), 50 ga yaqin so'z;
  • 3 yosh: 3–4 so'zli gap, yaqinlariga tushunarli nutq, savol berish;
  • 4 yosh: qisqa hikoya, ko'plik va qo'shimchalarni ishlatish.

Xavotirli belgilar

  • 2 yoshda so'zlarni bir-biriga qo'shmaydi, faqat imo-ishora bilan tushuntiradi;
  • ismiga doim javob bermaydi, chaqirilganda qaramaydi;
  • oddiy so'rovni («kiyimingni olib kel») bajarmaydi;
  • ilgari aytgan so'zlarini aytmay qo'ygan;
  • ko'z kontaktidan qochadi, o'yinga qo'shilmaydi;
  • faqat telefon va multfilmdagi iboralarni takrorlaydi.

Bu belgilarning biri ham borligi kutib o'tirish uchun asos emas — tekshiruv erta bo'lgani yaxshi. Nutq kechikishi bo'yicha sahifada holat batafsil yoritilgan.

Tekshiruv qanday o'tadi

Kechikish sababi bitta mutaxassis bilan aniqlanmasligi mumkin, shuning uchun tekshiruv kompleks bo'ladi.

  • eshitishni tekshirish — birinchi va eng muhim qadam;
  • pediatr ko'rigi va umumiy rivojlanish holatini baholash;
  • nevrolog maslahati;
  • logoped-defektolog qabuli: nutqni tushunish, lug'at, taqlid qilish qobiliyati;
  • zarur bo'lsa psixolog bilan muloqot va o'yin ko'nikmalarini baholash;
  • nutq a'zolari tuzilishini ko'rish.

Mashg'ulotlar va uyda nima qilish mumkin

Kichik yoshdagi bola bilan ish ko'pincha ota-ona ishtirokida olib boriladi: mutaxassis mashqni ko'rsatadi, siz uni uyda davom ettirasiz. Taqlid o'yinlari, qo'shiq, barmoq gimnastikasi, mayda qo'l harakatlari ishlatiladi. Uyda:

  • kun bo'yi gapirib yuring: harakatlarni ovoz chiqarib nomlab bering;
  • savol bering va javobni kutib turing, o'zingiz javob bermang;
  • bola ko'rsatganda darhol bermang — «suv? ayt: suv» deb imkon bering;
  • kuniga 2–3 marta kitob o'qing, rasmlarni nomlang;
  • ekran vaqtini keskin kamaytiring;
  • qum, suv, plastilin bilan o'yinlar — ular nutq uchun ham foydali.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Kechikishda eshitish tekshiruvi, pediatr, nevrolog va logoped ko'rigi bir joyda bo'lsa, vaqt ancha tejaladi. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:

Qabulga yozilish uchun: +998 55 055 10 02. Maqoladagi me'yorlar mo'ljal sifatida berilgan — bolangizning holatini faqat mutaxassis ko'rigi baholaydi.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi