Maktab yig'inida uzoq tik turgan o'smirning rangi oqarib, ko'z oldi qorayadi va yiqiladi — bu ko'p oilada uchragan manzara. Ko'pincha bunday epizod xavfli emas va o'z-o'zidan o'tadi. Ammo hushdan ketishning yurak yoki nerv tizimi bilan bog'liq, jiddiyroq sabablari ham bor, shuning uchun har bir epizodni e'tiborsiz qoldirmaslik kerak. Quyidagi matn mo'ljal beradi; bolani shifokor ko'rigidan o'tkazish shart.
Hushdan ketish nima
Hushdan ketish (obmorok) — miyaga qon oqimining qisqa vaqt kamayishi natijasida hushning yo'qolishi. Odatda bir daqiqadan kam davom etadi va bola tez o'ziga keladi.
- eng ko'p uchraydigan tur — qon tomir va nerv javobining ortiqcha ishlashi bilan bog'liq;
- o'smirlik davrida tez o'sish va qon bosimi o'zgarishi bu holatga moyillik beradi;
- kamqonlik va temir yetishmasligi epizodlarni ko'paytiradi;
- kamroq hollarda sabab yurak ritmi yoki nerv tizimi bilan bog'liq bo'ladi.
Qanday bilinadi
Ko'pchilik epizoddan oldin ogohlantiruvchi belgilar bo'ladi — ularni bilgan bola o'zini yiqilishdan asraydi:
- ko'z oldining qorayishi, quloq shang'illashi;
- ko'ngil aynishi, sovuq ter, rangning oqarishi;
- oyoqlarda bo'shlik, «hozir yiqilaman» hissi;
- hushsizlik qisqa, keyin bola o'ziga keladi va atrofni taniydi;
- uzoq tik turish, issiq va tig'iz joy, qon ko'rish, og'riq va qo'rquv tipik turtkilar;
Qachon shifokorga, qachon zudlik bilan
Har qanday birinchi hushdan ketish epizodidan keyin shifokorga ko'rsatish kerak, ayniqsa epizod takrorlansa.
Zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qiling, agar:
- hushdan ketish jismoniy zo'riqish paytida, yugurib ketayotganda bo'lsa;
- yotgan holatda yoki o'tirgan holda sodir bo'lsa;
- ko'krak og'rig'i, nafas qisishi yoki yurakning tez va notekis urishi bilan kechsa;
- tirishish va uzoq chalkashlik bilan birga bo'lsa;
- oilada yoshlikda to'satdan yurak sababli o'lim holatlari bo'lgan bo'lsa;
- yiqilishdan bosh jarohati olingan bo'lsa yoki bola o'ziga kelmasa.
Qanday tekshiriladi
- epizodning batafsil tafsiloti: nima qilayotgan edi, qancha davom etdi, guvoh nima ko'rdi;
- yotgan va tik holatda qon bosimi va pulsni o'lchash;
- EKG, ko'rsatma bo'lsa yurak ultratovush tekshiruvi va sutkalik ritm monitoringi;
- qon tahlili: gemoglobin, temir, qon shakari;
- nevrologik ko'rik; tirishish shubhasi bo'lsa EEG;
Shifokor nima qiladi
- sababni yurak, nevrologik va tomir-nerv javobi guruhlariga ajratadi;
- kamqonlik yoki suv-tuz yetishmovchiligi bo'lsa, uni tuzatish rejasini beradi;
- o'smirga oldingi belgilarda darhol o'tirish yoki yotishni o'rgatadi;
- yurak sababi shubhali bo'lsa, kardiologga yo'naltiradi va sportni vaqtincha cheklaydi;
Uyda nima qilish mumkin
- birinchi yordam: bolani yotqizib, oyoqlarini biroz ko'tarib qo'ying, havo kiritib yuboring;
- bo'yindagi tor kiyimni bo'shatib qo'ying, boshini yon tomonga buring;
- hushsizlik bir daqiqadan oshsa yoki nafas buzilsa, shoshilinch yordam chaqiring;
- o'ziga kelgandan keyin darhol turg'izmang, 10-15 daqiqa yotsin;
- kun bo'yi yetarli suv va tuzli ovqat, nonushtani tashlab ketmaslik;
- uzoq tik turishda oyoq mushaklarini qisib-bo'shatib turish odati yordam beradi.
Hushdan ketish, bosh og'rig'i va boshqa belgilar bo'yicha materiallarni nevrologiya bo'limida ko'rishingiz mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Hushdan ketish epizodlari bilan nevrolog va kardiolog qabuliga «Sog'lom bolalar» («Здоровые дети») klinikasining quyidagi filiallarida yozilish mumkin. Yozilish uchun: +998 55 055 10 02.
- «Sog'lom bolalar» («Здоровые дети») — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod-17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61, Toshkent.
- «Sog'lom bolalar» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy. Diqqat: bu filial Toshkentda emas.
Qabulga epizodlar ro'yxati va oldingi EKG natijalarini olib boring. Tekshiruv hajmini faqat bolani ko'rgan shifokor belgilaydi.