Qo'shni bola allaqachon yurib ketgan, tanishlaringizning bolasi gapiradi — sizning bolangiz esa hali o'tirmaydi yoki so'z qo'shmaydi. Har bir bolaning o'z sur'ati bor, lekin ba'zi chegaralar mavjud va ularni bilish kerak. Psixomotor rivojlanishning kechikishi erta sezilsa, u bilan ishlash ancha samarali kechadi.
Psixomotor rivojlanishning kechikishi nima
Psixomotor rivojlanishning kechikishi — bolaning harakat, nutq, bilish va muomala ko'nikmalari yoshiga mos muddatda shakllanmasligi. "Psixomotor" so'zi ikki tomonni birlashtiradi: harakat (o'tirish, yurish, qo'l bilan ishlash) va ruhiy rivojlanish (nutq, diqqat, muomala, o'yin). Kechikish bir yo'nalishda yoki bir necha yo'nalishda birga bo'lishi mumkin.
Sabablari turlicha: homiladorlik va tug'ruq davridagi omillar, erta tug'ilish, perinatal MNS zararlanishi, eshitish yoki ko'rishning pasayishi, uzoq davom etgan kasalliklar, moddalar almashinuvi va genetik holatlar, shuningdek bola bilan muomala va o'yin yetishmasligi. Ba'zan aniq sabab topilmaydi, lekin yordam rejasi baribir tuziladi.
Yosh bo'yicha nimalarga e'tibor berish kerak
- 3 oylikda boshini ushlamasa, nigohini ushlab turmasa, jilmaymasa;
- 6 oylikda o'girilmasa, qo'liga narsa olmasa, ovozga javob bermasa;
- 9-10 oylikda tayanchsiz o'tirmasa, bo'g'inlarni takrorlamasa;
- 12 oylikda ushlab turganda tik turmasa, oddiy so'rovni tushunmasa;
- 18 oylikda mustaqil yurmasa, bir nechta so'z aytmasa;
- 2 yoshda ikki so'zni qo'shmasa, yaqinlarining nomini bilmasa;
- 3 yoshda gapi tushunarsiz bo'lsa, o'yinga qo'shilmasa.
Alohida tashvishli belgi — bolaning egallagan ko'nikmasini yo'qotishi: gapirgan edi, to'xtadi; yurgan edi, qiynalib qoldi. Bunday holatda shifokor ko'rigi kechiktirilmaydi.
Qachon nevrologga murojaat qilish kerak
Yuqoridagi chegaralardan biri o'tib ketsa, qabulga yozilish kerak. Shuningdek, bola bir qo'lini ikkinchisidan sezilarli kam ishlatsa, mushak tonusi aniq o'zgargan bo'lsa, ko'zi bilan narsani kuzatmasa, ismiga javob bermasa, ko'z aloqasidan qochsa yoki bir xil harakatlarni uzoq takrorlasa ham ko'rik zarur. "Kattaroq bo'lganda o'zi gapiradi" degan maslahatga tayanib kutib o'tirish eng xatarli yo'l.
Tekshiruv qanday o'tadi
Shifokor homiladorlik va tug'ruq tarixini, bolaning har bir ko'nikmani qachon egallaganini so'raydi. Keyin nevrologik ko'rik va rivojlanishni baholash o'tkaziladi — bu o'yin va kuzatish tarzida kechadi.
Keyingi bosqich — sababni izlash. Ko'rsatmaga qarab eshitishni tekshirish (bu birinchi navbatda kerak), ko'rish ko'rigi, neyrosonografiya yoki miya MRT, EEG, qon tahlillari buyuriladi. Logoped va psixolog xulosalari ham qo'shiladi.
Mashg'ulotlar va uydagi ish
Asosiy yordam — muntazam mashg'ulotlar. Ular kechikkan yo'nalishga qarab tanlanadi: harakat uchun mashqlar, nutq uchun logoped ishi, muomala uchun psixolog yoki defektolog bilan dars. Shifokor topilgan sababga qarab dorili davoni ham qo'shishi mumkin.
- bola bilan kuniga ko'p gapirish: harakatlaringizni ovoz chiqarib aytib borish;
- kitob ko'rish, rasmlarni nomlash, qisqa qo'shiqlar;
- qo'l uchun o'yinlar: pirgonlar, qum, xamir, katta munchoqlar;
- yerda erkin harakat qilishi uchun joy ajratish;
- ekranni keskin kamaytirish — u jonli muomala o'rnini bosmaydi;
- bolani tengdoshlari bilan o'ynashga olib chiqish.
Natijani oylar bilan o'lchash kerak, kunlar bilan emas. Mashg'ulotlar rejasi bolalar nevrologi bilan davriy ko'rikda qayta ko'rib chiqiladi.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolalar nevrologi qabuliga «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) klinikasi filiallarida yozilish mumkin:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent (mo'ljal: «Novza» metrosi, Ziraat bank)
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent ()
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Mirzo Ulug'bek tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Sergeli tumani, Toshkent
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboyev) ko'chasi, 72-uy
Yozilish uchun telefon: +998 55 055 10 02. Qo'ng'iroq qilib qabul vaqtini aniqlashtirib olish qulay.