Serebral falajda vertikalizatsiya: bolani tik holatga o'rgatish

Bolalar serebral falaji bo'lgan bolada tik holatga o'rgatish, ya'ni vertikalizatsiya, reabilitatsiyaning alohida qismi hisoblanadi. Buning maqsadi bolani «yurib ketishi»ga majburlash emas: tanani tik holatda ushlab turish o'zi bir qancha vazifani hal qiladi. Quyida vertikalizatsiya kimga tayinlanadi, qanday o'tadi, qanchalik tez-tez kerak va qaysi holatlarda to'xtatiladi.

Vertikalizatsiya nima va kimga tayinlanadi

Vertikalizatsiya — bolani maxsus qurilma yoki tayanch yordamida tik holatga asta-sekin o'rgatish. Burchak kichikdan boshlanadi va bola qanday qabul qilishiga qarab oshirib boriladi. Bu bolalar serebral falajida LFK va boshqa reabilitatsiya usullari bilan birga qo'llanadi.

  • mustaqil tik turolmaydigan bolalar;
  • kunning katta qismini yotgan yoki o'tirgan holda o'tkazadigan bolalar;
  • tanasini tutish nazorati yetarli shakllanmagan holatlar;
  • operatsiya yoki uzoq yotgandan keyin tiklanish davri;
  • o'tirish ko'nikmasi bor, lekin tayanch zaif bo'lgan bolalar.

Tayinlovni nevrolog, ortoped va reabilitolog birgalikda beradi. Avval chanoq-son bo'g'imlari va umurtqa holati tekshiriladi, chunki ularni hisobga olmasdan tik holatga o'tkazish zarar qilishi mumkin.

Qanday vazifalarni hal qiladi

Tik holat tanani boshqa rejimda ishlatadi. Shu hisobdan bir vaqtning o'zida bir necha vazifa bajariladi.

  • oyoq suyaklariga tabiiy yuklama berish;
  • chanoq-son bo'g'imining to'g'ri shakllanishiga ko'maklashish;
  • bo'g'imlarning qotib qolishiga qarshi ishlash;
  • nafas olishni erkinlashtirish va ko'krak qafasini ochish;
  • ichak ishini va ovqat hazmini yengillashtirish;
  • bolaga atrofni tik holatdan ko'rish va muloqot imkonini berish.

Bu ro'yxatda «yurish» yo'q va bu ataylab shunday. Vertikalizatsiya bolaning yurib ketishini va'da qilmaydi: u tananing tik holatga chidamini oshiradi va boshqa ishlar uchun zamin tayyorlaydi.

Mashg'ulot qanday o'tadi va qanchalik tez-tez kerak

Birinchi seanslar ehtiyotkorlik bilan, kichik burchakdan va qisqa vaqtdan boshlanadi. Mutaxassis bola holatini doimiy kuzatib turadi.

  • bola qurilmaga mahkamlanadi, oyoq va chanoq holati to'g'rilanadi;
  • tik burchak asta-sekin oshiriladi;
  • vaqt bir necha daqiqadan boshlanib, uzaytiriladi;
  • seans davomida nafas, rang va kayfiyat kuzatiladi;
  • ko'pincha tik holatda o'yin va mashq birga bajariladi;
  • natijaga qarab reja qayta ko'rib chiqiladi.

Qanchalik tez-tez va qancha vaqt kerakligini shifokor belgilaydi. Uyda qurilma bor bo'lsa, rejim yozib beriladi va uni o'zboshimchalik bilan oshirmaslik kerak.

Qarshi ko'rsatmalar va cheklovlar

Vertikalizatsiya to'g'ri kelmaydigan yoki vaqtincha to'xtatiladigan holatlar bor va ular jiddiy.

  • chanoq-son bo'g'imining chiqishi yoki beqarorligi;
  • suyak mo'rtligi va yangi suyak sinishi;
  • nazoratga olinmagan tirishishlar;
  • bo'g'imlarning qattiq qotib qolgan holati;
  • o'tkir kasallik, isitma, qon bosimining beqarorligi;
  • seans vaqtida og'riq, rangi oqarish yoki nafas qiyinlashuvi.

Qurilmani o'zi tanlash va «boshqa bolaga yaragan» rejimni ko'chirish xavfli. Burchak, vaqt va qurilma turi faqat ko'rikdan keyin belgilanadi.

Uyda nima qilish mumkin

Uyda qilinadigan ish tik holatdan oldin va keyin bolaning tanasini tayyorlashga qaratiladi.

  • mutaxassis bergan holat va cho'zish mashqlarini saqlab turing;
  • bolani kun bo'yi bir xil holatda qoldirmang;
  • o'tirish va yotish holatini o'rgatilgan tartibda almashtiring;
  • qurilmadagi qayish va tayanchlarni har safar tekshirib chiqing;
  • terida bosim izi va qizarish bor-yo'qligini kuzatib boring;
  • seans qanday o'tganini qisqa yozib boring.

Teri qizarsa, bola seansga doim yig'i bilan javob bersa yoki nafasi o'zgarsa, rejimni o'zgartirmasdan shifokorga aytish kerak. Umumiy yo'nalish bilan tanishish uchun harakat reabilitatsiyasi mashg'ulotlari haqidagi sahifaga qarash mumkin.

Toshkentda qayerda qabul qilishadi

Bolani ko'rsatish va reabilitatsiya rejasini muhokama qilish uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Yozilish va jadval: +998 55 055 10 02.

Yozilayotganda bolaning yoshini, qo'yilgan tashxisni va hozirgi ko'nikmalarini aytib qo'ying, bor bo'lsa suratlar va xulosalarni oling. Rejimni esa shifokor ko'rikdan va tekshiruvlardan keyin belgilaydi.

Отзывы пациентов о врачах, клиниках и медицинских центрах

Умарова Мафтуна 20.06.2026
Юсупова Д. М.
Ассалому алейкум хурматли доктор менга сизни маслахатингиз керакменда кувим Билан белимда кучли огрик буляпди гникологга онкологов уролога хирурга учрадим хаммаси яхши деяпди хатто стен куйдирдик лекин фойдаси булмаяпди охири вирус бормикин деган фикрга келяпман шунинг учун хатто туберкулёз га текширтирдим Энди Нима килшини билмай колдим ердам Беринг 34га кирдим 3та фарзанди бор хурмат Билан Мафтуна
Rano Saidova 03.06.2026
Парсегова А. Р.
Хочу написать честный отзыв,в первую очередь для того, чтобы люди не тратили свои деньги, нервы и здоровье зря.Не хочу, чтобы кто-то пережил то, что пережила я. Врач Парсегова А.Р. не знает ничего о врачебной этике и нормальном человеческом отношении к людям. Если хотите попасть в психбольницу или повесится, смело идите.Я не знала, что врач, тем более женщина, может так унижать женщин, убивать в них надежду, грубить и высокомерно относится к пациентам. Плюс ко всему после осмотра на кресле и грубом ощупывании и т.д.,придя домой я заметила кровяные выделения. Женщинам старше 30 она выносит вердикт и ставит крест на них как на женщинах и их желании стать матерью. Долго писать не буду. Бог ей судья. Мне даже искренне её жаль. Потому что она несчастный человек, раз в ней столько жестокости и зла.Идите лучше в обычную поликлинику или куда угодно, только не к ней.
Mohidil 02.06.2026
Арипова В. Х.
Assalomu alaykum yoshim 35 beshda o'qituvchiman menda asabiylik issiq havo shovqin kabi sabablarga kora tez tez bosh ogrigi kuzatiladi. Bazan dorilar ham dam olish ham foyda bermaydi. Kopincha 2 kun 3 kunda otib ketadi. Bu migrenmi. Bu holda nima qilsam boladi.
Dildora 15.05.2026
Якубов А. Т.
6 oylik chaqaloq korasizlarmi