Ortoped bolaning yelkasi bir tomonga qiyshayganini yoki kurak suyagi bo'rtib turganini ko'rib, umurtqa rentgenini yozib bersa, ota-ona ikki narsadan xavotirlanadi: nurlanishdan va «skolioz» degan so'zdan. Aslida bu surat shifokorga qiyshayish bormi, bo'lsa qanchalik ekanini aniq o'lchab berish uchun kerak. Ko'z bilan va qo'l bilan ko'rish taxminiy xulosa beradi, o'lchov esa keyingi qadamni belgilaydi. Quyida tekshiruv qanday o'tishini va natija nimani ko'rsatishini ko'rib chiqamiz.
Skoliozda umurtqa rentgeni qanday tekshiruv
Bu — umurtqa pog'onasining tik holatda olingan surati. Oddiy suratdan farqi shundaki, umurtqa bo'laklab emas, to'liq uzunligi bilan olinadi: faqat shunda egrilikning haqiqiy shakli va yo'nalishi ko'rinadi.
- egrilik bor-yo'qligini va qaysi tomonga qaraganini ko'rsatadi;
- egrilik burchagini o'lchash imkonini beradi — bu asosiy ko'rsatkich;
- umurtqalarning o'z o'qi bo'ylab burilganini aniqlaydi;
- suyaklarning yetilish darajasini baholashga yordam beradi;
- chanoq suyaklarining joylashuvi va oyoq uzunligi farqini ko'rsatadi;
- tug'ma o'zgarishlarni va boshqa sabablarni ajratishga yo'l ochadi.
Bolaga qachon tayinlanadi
Yo'llanmani ortoped yoki pediatr ko'rikdan keyin beradi. Har qanday «qaddi-qomat yomon» holat uchun surat kerak emas: ko'rikda aniq belgilar topilganda tayinlanadi.
- bola engashganda umurtqaning bir tomoni do'ngroq ko'rinsa;
- yelkalar, kuraklar yoki belning chuqurchalari nosimmetrik bo'lsa;
- chanoq bir tomonga ko'tarilgan, kiyim bir yoqqa qiyshayib tursa;
- bola bel va kurak orasida tez charchash va og'riqdan shikoyat qilsa;
- o'sish jadallashgan davrda qiyshayish ko'zga tashlana boshlasa;
- oilada skolioz bo'lgan va ko'rikda shubha paydo bo'lsa;
- davolash yoki korset boshlangandan keyin nazorat uchun;
- operatsiya masalasi ko'rib chiqilayotgan holatlarda.
Qanday o'tadi, og'riydimi va bolani qanday tayyorlash kerak
Tekshiruv og'riqsiz: bola hech narsa sezmaydi, surat olish bir necha soniya davom etadi. Asosiy talab — qimirlamay turish, chunki harakat tasvirni xiralashtiradi va suratni qaytarishga to'g'ri keladi.
- bolani belgacha yechintiriladi, taqinchoqlar va metall tugmalar olinadi;
- bola apparat oldida tik turadi, qo'llar ko'rsatilgan holatda qo'yiladi;
- qalqonsimon bez va chanoq sohasi himoya fartugi bilan yopiladi;
- laborant xonadan chiqib, bir-ikki soniyada suratni oladi;
- kerak bo'lsa, yonboshdan yana bitta surat olinadi;
- oldingi suratlar va xulosalarni olib borish: solishtirish uchun kerak;
- bolaga oldindan aytib qo'yish: og'rimaydi, faqat qimirlamay turish kerak.
Natija nimani ko'rsatadi
Xulosani rentgenolog yozadi, lekin davolashni surat emas, shifokor belgilaydi: bir xil o'lchov turli yoshdagi bolada turlicha ma'no beradi.
- egrilik burchagi o'lchanadi va unga qarab kuzatuv yoki davolash tanlanadi;
- egrilik qaysi bo'limda joylashgani va shakli yoziladi;
- umurtqalarning burilish darajasi ko'rsatiladi;
- suyak yetilishi bo'yicha o'sish zaxirasi baholanadi — bu prognoz uchun muhim;
- qiyshayishning tug'ma yoki boshqa sabab bilan bog'liqligi aniqlashtiriladi;
- takroriy suratda avvalgisi bilan solishtirib, o'zgarish bahosi beriladi.
Tekshiruv tartibi va qanday hollarda qilinishi skoliozda umurtqa pog'onasi rentgeni sahifasida yozilgan, nazorat suratlarining oralig'ini esa ortoped belgilaydi.
Nurlanish va xavfsizlik: ota-ona nimani bilishi kerak
Rentgen nurlanish bilan ishlaydi va buni yashirishning hojati yo'q. Shu bilan birga zamonaviy raqamli apparatlarda nur miqdori kichik, tekshiruv esa bir necha soniya davom etadi. Muhimi — surat sababsiz emas, shifokor ko'rsatmasi bilan olinishi.
- har bir surat uchun aniq savol bo'lishi kerak: shifokor nimani ko'rishni xohlayotganini biladi;
- qalqonsimon bez, ko'krak va chanoq sohasi himoya vositalari bilan yopiladi;
- nazorat suratlarining vaqtini shifokor belgilaydi, ularni «ishonch uchun» tez-tez qilish kerak emas;
- bolani ushlab turadigan kattalar himoya kiyimini kiyadi, homiladorlar bu ishni bajarmaydi;
- ba'zi holatlarda shifokor nurlanishsiz tekshiruvni tanlashi mumkin.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Bolaning qaddi-qomati bo'yicha savollar va ortoped ko'rigi uchun «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallariga murojaat qilish mumkin. Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02.
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali: Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali: Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali: Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali: Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali: Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas, Namanganda qabul qiladi.
Qo'ng'iroq qilganda bolaning yoshini ayting va surat olish shartlarini administratordan aniqlashtiring. Suratni o'qish va keyingi qadamni esa ortoped ko'rikdan keyin belgilaydi.