«Tirsagimning tashqi tomoni og'riydi: choynak ko'tarsam, eshik tutqichini burasam qo'lim bo'shashib ketadi. O'g'lim esa tennisdan keyin tirsagi og'rishini aytdi». Bu ikki holatning sababi bitta bo'lishi mumkin. Epikondilit (эпикондилит), xalq orasida «tennischi tirsagi» deb ataladigan holat — bilak mushaklari payining tirsak suyagiga birikadigan joyida yuzaga keladigan og'riq va zo'riqish. U faqat sportchilarda emas, kundalik takroriy harakat bilan band odamlarda ham uchraydi.
Epikondilit nima va nega yuzaga keladi
Bilakni yozuvchi va buruvchi mushaklarning paylari tirsak sohasidagi suyak do'ngligiga birikadi. Bir xil harakat ko'p marta takrorlanganda shu birikma joyida mayda shikastlanishlar to'planadi va og'riq paydo bo'ladi. Xavfni oshiradigan holatlar:
- raketka bilan o'ynaladigan sport turlari, noto'g'ri texnika;
- og'irlik ko'tarish, vint ochish, bo'yash kabi takroriy ishlar;
- kompyuter sichqonchasi va klaviatura bilan uzoq ishlash;
- uy ishlari: kir siqish, og'ir sumka ko'tarish, xamir qorish;
- mushaklarni isitmasdan birdan katta yuklama berish;
- bo'yin va yelka sohasidagi muammolar fonida qo'lga tushadigan yukning ortishi.
Qanday bilinadi: belgilari
Og'riq odatda sekin boshlanadi va yuklamadan keyin kuchayadi. Diqqat talab qiladigan belgilar:
- tirsakning tashqi tomonida og'riq, bosganda sezilarli bo'ladi;
- og'riq bilak bo'ylab pastga tarqaladi;
- qo'lni siqish, buyum ko'tarish qiyinlashadi;
- eshik tutqichini burash, idish yuvish paytida og'riq kuchayadi;
- qo'l kuchi pasaygandek seziladi;
- dam olgandan keyin yengillashib, ishni boshlagach qaytadi.
Qachon shifokorga borish kerak
Og'riqni e'tiborsiz qoldirish holatni surunkali shaklga olib keladi. Ortoped ko'rigi zarur, agar:
- og'riq ikki-uch haftadan ortiq davom etsa;
- qo'l kuchi sezilarli pasaygan bo'lsa;
- tirsak shishgan yoki issiq bo'lsa;
- og'riq tunda ham bezovta qilsa;
- qo'lda uvishish, sanchish paydo bo'lsa;
- o'smir sportchida og'riq takrorlanib turgan bo'lsa — yuklamani mutaxassis qayta ko'rib chiqishi kerak.
Tashxis qanday qo'yiladi: ko'rik va tekshiruvlar
Shifokor og'riq qachon boshlangani, ish va sport yuklamalari haqida so'raydi, so'ng ko'rik o'tkazadi:
- tirsakdagi og'riqli nuqta barmoq bilan aniqlanadi;
- qarshilikka qarshi bilakni yozish kabi maxsus sinovlar bajariladi;
- tirsak va bilak harakati, qo'l kuchi o'lchanadi;
- bo'yin va yelka sohasi ham ko'riladi, chunki og'riq shu yerdan tarqalishi mumkin;
- ultratovush tekshiruvi pay holatini ko'rsatadi;
- jarohat yoki boshqa holatlarni istisno qilish uchun rentgen, zarurat bo'lsa MRT tayinlanadi.
Shundan keyin yuklamani kamaytirish rejasi tuziladi. Epikondilit haqidagi batafsil ma'lumot qabulga tayyorlanishda yordam beradi.
Davolash: LFK, massaj va uyda nima qilish mumkin
Davolashning asosi — zo'riqishni keltirib chiqargan harakatni vaqtincha cheklash va paylarni bosqichma-bosqich mustahkamlash:
- yuklamani kamaytirish, og'riq keltiradigan harakatlardan vaqtincha voz kechish;
- bilak uchun bandaj yoki ortez — shifokor tanlovi bilan;
- davolash gimnastikasi (LFK): avval cho'zish, keyin sekin kuch beruvchi mashqlar;
- bilak va yelka massaji — mushak zo'riqishini kamaytiradi;
- fizioterapiya muolajalari — ko'rsatma bo'lganda;
- og'riq uzoq saqlangan holatlarda qo'shimcha muolajalar yoki jarrohlik masalasi muhokama qilinadi.
Uyda qiladigan ishlar tiklanishni tezlashtiradi:
- og'irlikni bir qo'lda emas, ikki qo'lga taqsimlab ko'tarish;
- ish joyini to'g'rilash: tirsak tayanchi, qulay sichqoncha, qo'l holati;
- har soatda qisqa tanaffus qilib, bilakni bo'shashtirish;
- sport mashg'ulotidan oldin isinish, texnikani murabbiy bilan qayta ko'rib chiqish;
- mashqlarni og'riqni kuchaytirmaydigan hajmda, har kuni bajarish.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Tirsak og'rig'ida ortoped ko'rigi kerak; o'smir sportchilardagi takroriy og'riq esa alohida e'tiborni talab qiladi. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Og'riqning sababini va yuklama rejimini shifokor ko'rigi belgilaydi.