Uy aptechkasi o‘z-o‘zini davolash uchun emas, ikkita vazifa uchun kerak: mayda jarohatlarda birinchi yordam ko‘rsatish va to‘satdan mazasi qochganda shifokorga borguncha chidash. Har bir oila uyida saqlashi lozim bo‘lgan oqilona minimumni — va aptechkada bo‘lmasligi kerak bo‘lgan narsalar ro‘yxatini tuzdik.
Bog‘lov materiallari va jarohatlarda yordam
- turli o‘lchamdagi steril bintlar va salfetkalar;
- bakteritsid plastirlar — turli shakldagi to‘plam, qo‘shimcha o‘ram plastir;
- yaralarni tozalash uchun antiseptik — masalan, «kuydirmaydigan» suv asosidagi eritmalar; yod va brilliant ko‘ki faqat yara chetlariga surtiladi;
- lat yeyish va cho‘zilishlarda elastik bint;
- sovutuvchi paket yoki oddiygina muzlatgichdagi muz uchun xaltacha;
- zirapcha uchun pinset, qaychi, bir martalik qo‘lqoplar.
Shu narsalar shilingan joyni tozalash, kichik qon ketishini to‘xtatish va shifokor ko‘rigigacha bo‘g‘imni mahkamlash uchun yetarli. Chuqur yaralar, kuchli qon ketish va boshning har qanday jarohati — darhol tibbiy yordamga murojaat qilish uchun sabab.
«Birinchi zarurat» dorilari
Uy aptechkasi uchun aniq preparatlarni terapevt bilan, bolalar uchun esa pediatr bilan muhokama qilgan ma’qul. Asosiy to‘plamga odatda quyidagilar kiradi:
- isitma tushiruvchi va og‘riq qoldiruvchi — kattalar uchun va alohida bolalar shakli hamda dozasida;
- og‘iz orqali regidratatsiya vositalari — qusish, ich ketish va yuqori haroratda suyuqlikni to‘ldiradigan tuz eritmalari;
- oziq-ovqatdan zaharlanish ehtimoliga sorbentlar;
- allergik reaksiyalarda antigistamin vosita;
- oila a’zolari doimiy ichadigan preparatlar — bir necha kunlik zaxira bilan.
Muhim: hatto «beozor» isitma tushiruvchilarning ham doza va moslik bo‘yicha cheklovlari bor. Aynan oilangizga nima to‘g‘ri kelishini shifokordan so‘rang va bolalar dozalarini yosh va vaznga qarab yozib qo‘ying.
Chindan kerak bo‘ladigan asboblar
- termometr — elektronigi ishonchliroq;
- tonometr — oilada 40 yoshdan oshganlar yoki gipertoniyasi borlar bo‘lsa, shart;
- surunkali kasalligi bor oilalar uchun — shifokor tayinlagan asboblar: diabetda glyukometr, o‘pka kasalliklarida pulsoksimetr.
Aptechkada nimalar bo‘lmasligi kerak
- «har ehtimolga qarshi» antibiotiklar — ular faqat shifokor tayinlovi bilan ichiladi; nega bu qat’iy ekanini alohida maqolada aytib beramiz;
- muddati o‘tgan dorilar va qutisisiz, endi tanib bo‘lmaydigan tabletkalar;
- qachonlardir oilaning boshqa a’zosiga «o‘xshash belgilar»da tayinlangan preparatlar;
- kuchli ta’sir etuvchi vositalarning katta zaxirasi — uyqu dorilari, tinchlantiruvchilar: ular alohida va qat’iy tayinlov bo‘yicha saqlanadi.
Saqlash va tekshiruv
- aptechkani quruq, salqin va bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlang — namlik va harorat o‘zgarishi tufayli vannaxona va oshxona to‘g‘ri kelmaydi;
- dorilarni yo‘riqnomalari bilan asl qutilarida tuting;
- yarim yilda bir marta tekshiruv qiling: yaroqlilik muddatlarini ko‘ring va sarflanganini to‘ldiring;
- aptechkaga shoshilinch raqamlar ro‘yxatini yopishtiring: 103 — tez yordam, oila shifokori va eng yaqin navbatchi dorixona telefonlari;
- mashina va safarlar uchun alohida mini-aptechka yig‘ing.
Aptechka shifokor o‘rnini bosmaydi
Uy aptechkasi dastlabki soatlarda asqotadi, lekin yordamga murojaat qilishni bekor qilmaydi. Uch kundan ortiq tushmayotgan harorat, kuchli og‘riq, bolada harorat bilan birga toshma, qayta-qayta qusish, chaqaloqlardagi har qanday belgi — bular uy zaxiralari bilan tajriba emas, shifokor kerak bo‘ladigan vaziyatlar. Ikkilansangiz — 103 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling yoki qabulga yoziling.
Uyingizga yaqin terapevt, pediatr yoki klinikani klinika.uz katalogidan topishingiz mumkin, salomatlik haqidagi boshqa materiallar esa yangiliklar bo‘limida. Ushbu matn ma’lumot uchun: oilangiz aptechkasi tarkibi va dozalarini terapevt va pediatr bilan yuzma-yuz kelishing.
