Yelka — tanadagi eng harakatchan bo'g'im, shuning uchun u eng ko'p chiqadigan bo'g'im ham hisoblanadi. Yiqilish, sport paytidagi to'qnashuv yoki qo'lning keskin tortilishida yelka suyagi boshchasi kurak suyagidagi chuqurchadan chiqib ketadi. Qo'l shu zahoti ishdan chiqadi: bola uni tanaga yaqin, g'alati holatda ushlab turadi va qimirlatishga yo'l qo'ymaydi.
Yelka chiqishi nima va nega yuz beradi
Bo'g'im boshchasi chuqurchadan chiqqanda uni ushlab turuvchi kapsula va boylamlar cho'ziladi yoki uziladi. Shu sababli bir marta chiqqan yelka keyinchalik osonroq takrorlanishi mumkin.
- cho'zilgan qo'lga yiqilish;
- sportda qo'lni keskin burash yoki tortish;
- to'g'ridan-to'g'ri yelkaga zarba;
- bo'g'im boylamlari tug'ma bo'sh bo'lgan bolalarda kichik yuklamada ham chiqishi;
- chaqaloqlarda bu holat kam uchraydi — ularda ko'pincha boshqa jarohat bo'ladi.
Qanday bilinadi
- kuchli og'riq, bola qo'lini butunlay ishlatmaydi;
- yelka shakli o'zgargan: ustida chuqurcha, pastda esa do'nglik ko'rinadi;
- qo'l tanadan bir oz uzoqlashgan, bukilgan holatda qoladi;
- har qanday harakatda og'riq keskin kuchayadi;
- yelka va qo'lda shish, keyinroq ko'karish;
- qo'lda uvishish yoki barmoqlarning sezgisi pasayishi — nerv bosilgani belgisi.
Shunga o'xshash belgilar yelka atrofidagi suyak sinishida ham bo'ladi. Shu sababli tashxisni rentgensiz qo'ymaydilar.
Birinchi yordam: nima mumkin, nima mumkin emas
- qo'lni bola o'zi qulay deb topgan holatda qoldiring;
- ro'mol yoki keng mato bilan qo'lni ko'krakka osib, tanaga yengil mahkamlang;
- yelkaga matoga o'ralgan sovuq narsani qisqa vaqtga qo'yish mumkin;
- bolani tinch holatda, o'tirgan yoki yarim o'tirgan vaziyatda shifokorga olib boring;
- qanday yiqilgani va qo'l qanday holatda bo'lganini eslab qoling.
Mumkin emas: yelkani o'zingiz, qarindoshlar yoki tajribasiz «ustalar» yordamida joyiga solishga urinish, qo'lni tortish, aylantirish, uqalash, issiq narsa bosish. Bo'g'imni noto'g'ri solish nerv va qon tomirlarni shikastlashi, suyakni sindirishi mumkin. Bo'g'imni faqat shifokor, tekshiruvdan keyin va kerakli og'riqsizlantirish bilan joyiga soladi. Shu sababli ko'rikka qadar bolaga ovqat va suv bermang: narkoz kerak bo'lishi mumkin. Og'riq qoldiruvchini ham faqat shifokor tayinlaydi.
Qachon zudlik bilan shifokorga
- yelka chiqqan deb gumon qilsangiz — bir necha soat ham kutmaslik kerak;
- qo'lda uvishish, sezgining yo'qolishi, barmoqlarning sovib qolishi;
- yelka shaklining ko'zga tashlanib o'zgarishi;
- og'riq kuchli va bola tinchlanmayotgan bo'lsa;
- jarohat baland joydan yiqilish bilan bog'liq bo'lsa yoki bosh, bo'yin ham urilgan bo'lsa;
- yelka takroriy chiqib turgan bo'lsa — rejali ko'rik va qo'shimcha tekshiruv kerak.
Shifokor nima qiladi va tiklanish qanday kechadi
Travmatolog qo'lni, qon aylanishini va sezgini tekshiradi, keyin rentgen qiladi. Yelka chiqishi tasdiqlansa, bo'g'im maxsus usul bilan joyiga solinadi va natijani tekshirish uchun qayta rentgen olinadi.
- shundan keyin qo'l ma'lum muddatga bog'lab, harakatsiz holatda ushlab turiladi;
- og'riq va shishni kamaytirish uchun tavsiyalar beriladi;
- mahkamlovchi olingandan keyin bo'g'im atrofidagi muskullarni mustahkamlash boshlanadi;
- davolash gimnastikasi va fizioterapiya rejasini shifokor belgilaydi;
- takroriy chiqishlarda qo'shimcha tekshiruv va boshqa davolash usullari muhokama qilinadi.
Uyda muhimi — shifokor belgilagan harakat cheklovlariga rioya qilish. Erta sport va tortishish mashqlari bo'g'imni yana bo'shashtiradi. Qo'lda og'riq, bo'shlik hissi yoki «chiqib ketayotgandek» tuyg'u qaytsa, qayta ko'rikka borish kerak.
Toshkentda qayerda qabul qilishadi
Yelka va qo'l bo'g'imi jarohatlarida travmatolog ko'rigi va rentgen bir joyda bo'lsa qulay. «Здоровые дети» (Sog'lom bolalar) bolalar klinikasi filiallari:
- «Здоровые дети» — Chilonzor filiali — Muqimiy ko'chasi 144/1, Chilonzor tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Yunusobod filiali — Mirzayev ko'chasi 50, Yunusobod 17, Yunusobod tumani, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Mirzo Ulug'bek filiali — Parkent ko'chasi, 89-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Sergeli filiali — Uzgarish massivi, 61-uy, Toshkent.
- «Здоровые дети» — Namangan filiali — Namangan viloyati, Namangan shahri, Hamroh (Ohunboboev) ko'chasi, 72-uy. Bu filial Toshkentda emas.
Qabulga yozilish: +998 55 055 10 02. Oldingi rentgen suratlari va xulosalar bo'lsa, olib boring. Bo'g'imni joyiga solish va keyingi davolash tartibini faqat shifokor ko'rikdan keyin belgilaydi.